Een bandlid stapt op met de bandnaam: wat het Benelux-merk geeft (artikel 2.2 BVIE), wat een oudere handelsnaam en kwade trouw daartegen inbrengen en wat in het bandcontract hoort

Stel: een gitarist verlaat na zes jaar zijn band en treedt een maand later met nieuwe muzikanten op onder de oude naam. De drie anderen ontdekken dat hij die naam al eerder op eigen naam bij het BOIP heeft ingeschreven. Wie mag er nu verder als de band? Dat hangt af van het merkregister, van de manier waarop de band zich zakelijk heeft georganiseerd en van wat er in het bandcontract staat.

Wat het merkregister bij het BOIP geeft

In de Benelux ontstaat het merkrecht door inschrijving (artikel 2.2 BVIE). Een band die jaren onder een naam speelt zonder die in te schrijven, heeft op die naam geen merkrecht. Het bandlid dat de naam als Benelux-merk op eigen naam inschrijft, krijgt daarmee een sterke uitgangspositie, maar geen eindoordeel. Een oudere handelsnaam van de band kan ook tegenover een jonger merk gewicht hebben (artikel 2.23 lid 2 BVIE). Een merk dat te kwader trouw is aangevraagd, kan nietig worden verklaard (artikel 2.2bis lid 2 BVIE), bij de rechter of in een procedure bij het BOIP zelf. Groepsapps, facturen op naam van de band en een gedeelde rekening kunnen de gezamenlijke aanspraak en de omstandigheden van het depot helpen onderbouwen.

Hoe de maatschap en het bandcontract meetellen

Een band die samen optreedt en de gages deelt, is juridisch al snel een maatschap of vof. Opzegging door één lid ontbindt die samenwerking in beginsel (artikel 7A:1683 BW), en de bandnaam valt dan in de verdeling. De wet regelt voortzetting alleen na overlijden van een vennoot (artikel 7A:1688 BW). Wil de band vooraf vastleggen dat de achterblijvers mogen doorgaan, dan hoort er een voortzettingsbeding in het bandcontract. De Handelsnaamwet verbiedt daarnaast een naam die verwarring wekt met de oudere naam van een ander.

De liedjes en Sena-vergoedingen blijven verdeeld

Een split verandert op zichzelf niets aan ieders songaandeel of aan de aanspraak op de Sena-vergoeding voor opnames waarop een muzikant te horen is; uitbetaling vraagt wel een juiste registratie. Het artikel sluit af met zes afspraken over naam, voortzetting, uitkoop, verwijzend gebruik, accounts en lopende boekingen die in elk bandcontract thuishoren.

Meer lezen

Een soundalike maken voor een reclame: wanneer de nagemaakte track inbreuk maakt op de compositie (artikel 13 Auteurswet), waarom de master vrij blijft en wie de vrijwaring draagt

Een reclamebureau stuurt een producer een bekende hit als voorbeeld en vraagt om een track die "precies zo voelt", omdat de licentie op het origineel te duur is. Zo'n soundalike raakt drie lagen: de opname van het origineel, de compositie en de stem. Elke laag kent een eigen regel, en daar hangt van af wie straks een claim krijgt.

Waarom de master van het origineel vrij blijft

Het naburig recht van label en uitvoerende kunstenaars (artikel 2 en 6 Wet op de naburige rechten) beschermt de bestaande opname. Een sessieband die alles opnieuw inspeelt, maakt een nieuw fonogram, en het label van het origineel heeft daar geen zeggenschap over. Wie wel geluid uit het origineel overneemt, zit op ander terrein: volgens het Hof van Justitie in de zaak Pelham (2019) is ook een heel kort fragment uit een fonogram een reproductie, tenzij het onherkenbaar is gemaakt. Een herkenbaar sample vraagt dus in beginsel toestemming van het label, behalve als een wettelijke uitzondering zoals pastiche van toepassing is.

Waar de compositie en de stem de grens trekken

Artikel 13 Auteurswet rekent elke nabootsing in gewijzigde vorm die geen nieuw, oorspronkelijk werk is tot de verveelvoudiging. Een track die de melodie, hook of riff van een hit volgt, heeft dus toestemming van de uitgever nodig. Een genre, een tempo of een gangbaar akkoordenschema blijft vrij. Een briefing met het origineel als bijlage bewijst dat de maker het origineel kende; samen met overeenstemming in beschermde elementen levert dat sterk bewijs van ontlening op. Een pastiche in de zin van het Pelham-arrest van april 2026 vraagt een merkbaar verschil en een herkenbare dialoog met het origineel, en daar is een soundalike zelden op gebouwd. Voor de stem bestaat in Nederland geen apart recht, maar een herkenbare imitatie in een commercial kan onrechtmatig zijn onder artikel 6:162 BW. In de Verenigde Staten verloor Ford in 1988 een zaak van Bette Midler, terwijl het de licentie op het nummer wel had.

Wat de componist in de opdracht vastlegt

Bureaus vragen vaak een garantie van originaliteit en een volledige vrijwaring, terwijl zij zelf het origineel kiezen. In het artikel staan zes afspraken die het risico eerlijker verdelen: van de vastgelegde referentietrack en een maximum op de vrijwaring tot een musicologische check vóór uitzending en het bewaren van sessiebestanden.

Meer lezen

Kwartaalbrief najaar 2026: catalogusverkoop, AI-stemklonen in covers en je naam in de credits

Op 6 oktober 2026 ging de kwartaalbrief van najaar 2026 naar de lezers van AIRecht, MuziekenRecht, MusicaJuridica en Juridisch Advies voor Bedrijven. Hier staat hij in zijn geheel, met eerst wat MuziekenRecht dit kwartaal schreef en daarna de drie andere praktijken. Per stuk in drie regels: voor wie, wat en waarom.

Wat verandert er dit najaar voor jou en je bedrijf? Sinds 15 augustus geldt de Cyberbeveiligingswet, en veel mkb-bedrijven merken die via de contracten van hun klanten. Uiterlijk 9 december moeten de lidstaten de nieuwe productaansprakelijkheidsrichtlijn omzetten, en die rekent software uitdrukkelijk tot producten. En wie muziek maakt, leest over AI-stemmen in covers, credits, splitsheets en wat er met je masters gebeurt als een label omvalt.

MuziekenRecht — muziekrecht

De catalogus verhuist: waar blijft de royaltyafrekening?

  • Voor wie: artiesten en producers met royalty's uit een verkochte catalogus
  • Wat: na een catalogusverkoop verhuist de afrekening vaak later dan de masters
  • Waarom: vraag vóór je volgende statement wie betaalt en welk recoupmentsaldo doorloopt

Een cover met een AI-stemkloon van de originele artiest in 2026: wat Spotify, YouTube en Deezer ermee doen en welke rechten de artiest in Nederland heeft

  • Voor wie: iedereen die covers maakt of uitbrengt, en artiesten van wie de stem wordt nagebootst
  • Wat: Spotify vraagt toestemming voor stemnabootsing en YouTube behandelt privacyklachten; Deezer labelt volledig AI-gegenereerde muziek
  • Waarom: zonder toestemming van de artiest kan je track offline worden gehaald

Je naam in de credits van een song: wat artikel 25 Auteurswet en artikel 5 WNR geven, en wat een ghostwriter kan wegtekenen

  • Voor wie: songwriters, tekstschrijvers en sessiemuzikanten
  • Wat: ook na overdracht van je rechten houd je in beginsel recht op naamsvermelding
  • Waarom: je credit is je visitekaartje; controleer het vóór en op de releasedag

De volgende kwartaalbrief verschijnt in januari. Tussendoor lees je alles op de sites zelf, en een contract laten screenen kan altijd: €119 voor 1-5 pagina's.

Meer lezen

Je naam in de credits van een song: wat artikel 25 Auteurswet en artikel 5 WNR geven, en wat een ghostwriter kan wegtekenen

Een tekstschrijver ziet op de releasedag haar tekst terug in de nieuwe single van een artiest, terwijl bij de credits alleen de naam van de artiest staat. Ze heeft haar rechten aan een uitgever overgedragen. Haar naam heeft ze daarmee niet weggegeven: daarover gaan artikel 25 van de Auteurswet en, voor de muzikanten op de opname, artikel 5 van de Wet op de naburige rechten.

Wat een songwriter houdt na overdracht

Artikel 25 lid 1 Auteurswet geeft de maker, ook na overdracht van het auteursrecht, het recht zich te verzetten tegen openbaarmaking zonder zijn naam, tegen openbaarmaking onder de naam van een ander, tegen wijzigingen en tegen aantasting van zijn eer of naam. Voor naamsvermelding geldt een redelijkheidstoets: de radio hoeft niet bij elk nummer de schrijvers te noemen, een creditsveld op een streamingdienst of een hoes is een ander verhaal. Na het overlijden van de maker gaan deze rechten over op wie hij bij testament aanwijst, en anders op zijn nabestaanden.

Wat je kunt wegtekenen, en wat niet

Artikel 25 lid 3 laat volledige afstand toe van het recht om genoemd te worden. Van de andere rechten kan de maker alleen afstand doen voor wijzigingen in het werk of de titel. Het verzet tegen openbaarmaking onder een andere naam valt daarbuiten. Voor ghostwriting betekent dat: een song zonder schrijversnaam (na afstand) of onder een zelfgekozen pseudoniem (de afgesproken aanduiding als maker) past binnen de wet, een artiest die zich als enige schrijver laat vermelden staat op minder vaste grond dan het contract suggereert. Royalty's lopen via de werkaanmelding bij Buma/Stemra en het publishingcontract, een eigen spoor naast de credit.

Sessiemuzikanten en producers

Uitvoerende kunstenaars hebben in artikel 5 WNR vergelijkbare rechten, met dezelfde redelijkheidstoets bij een ontbrekende naam en bij wijzigingen, maar zij kunnen van naamsvermelding en van verzet tegen wijzigingen schriftelijk afstand doen. Die afstand staat vaak in het sessiecontract naast de buy-out. Alleen het verzet tegen aantasting van eer of naam blijft altijd bij de muzikant. Een producer heeft alleen een wettelijk recht op naamsvermelding als hij heeft meegeschreven of zelf speelt; anders hangt zijn credit af van het producercontract. Het artikel sluit af met vijf punten over credits die in elk publishing-, sessie- of producercontract thuishoren.

Meer lezen

Een DJ-mix online zetten in 2026: welke rechten per track meespelen, wat Mixcloud, YouTube en Twitch al regelen en waarom de clubset onder artikel 7 WNR valt

Een DJ draait op zaterdag een set in een club, neemt hem op en zet hem op zondag online. Op Mixcloud blijft de mix staan, op YouTube komen binnen een dag de eerste claims, terwijl dezelfde tracks in de club zonder problemen klonken. Dat verschil volgt uit de Nederlandse wet en uit de licenties die elk platform wel of niet heeft afgesloten.

In de club: Buma-licentie en Sena-vergoeding

Voor de composities neemt de club een licentie bij Buma. Voor de opnames geldt artikel 7 van de Wet op de naburige rechten: een fonogram dat voor commerciële doeleinden is uitgebracht, mag openbaar worden gemaakt zonder toestemming van label en muzikanten, zolang de gebruiker een billijke vergoeding aan Sena betaalt. Voor ongereleasede promo's en dubplates gelden de voorwaarden van de afzender.

Online: rechten per track, deels geregeld door het platform

Een opgenomen mix die op aanvraag te beluisteren is, valt buiten artikel 7 WNR. Reproductie en online beschikbaarstelling vallen onder het verbodsrecht van de fonogrammenproducent en de uitvoerenden (artikel 6 en 2 WNR) en van de makers (artikel 12 en 13 Auteurswet). Die rechten moeten geregeld zijn, maar niet altijd door de DJ zelf. Mixcloud heeft licenties die ook de opnames dekken, binnen uploadregels: maximaal drie tracks per album en vier per artiest in een show. Twitch heeft een DJ-programma voor livestreams, zonder terugkijkversies. Op YouTube beslissen rechthebbenden via Content ID per match of een video wordt geblokkeerd of gemonetiseerd; dat is geen toestemmingsregeling. En wie een mix commercieel inzet, valt bij BumaStemra al snel buiten de dekking voor particulier gebruik.

Edits, promo's en de opname in je optreedcontract

Een eigen edit of mashup is een bewerking waarvoor artikel 13 Auteurswet toestemming van maker en uitgever vraagt. Promo's uit een promopool mag je meestal in sets draaien, niet zonder meer online verspreiden. En als een club of festival je set opneemt voor een stream of aftermovie, hoort in het optreedcontract te staan wie opneemt, wie de licenties regelt, wie producent van de opname is en of online gebruik in de gage zit.

Meer lezen

Een beat leasen of exclusief kopen in 2026: wat de lease dekt, waarom exclusiviteit schriftelijk moet (artikel 2 lid 3 Auteurswet) en welk Buma/Stemra-aandeel de producer krijgt

Op beatplatforms staat naast elke instrumental een rij knoppen: een goedkope lease, een duurdere lease met losse sporen, en een exclusieve aankoop. Wie op de goedkoopste knop drukt, sluit een contract. Daarin staat hoeveel streams je mag halen, of je de beat op YouTube mag zetten, welk deel van de auteursrechtvergoedingen naar de producer gaat en of die producer de beat later nog aan anderen verkoopt.

Wat een beatlease juridisch is

Een beat heeft twee lagen. De muziek is, als ze oorspronkelijk genoeg is, een werk waarop de producer auteursrecht heeft; het audiobestand is een fonogram waarop de producer als eerste vervaardiger een naburig recht heeft (artikel 6 Wet op de naburige rechten). Een lease is een niet-exclusieve licentie op beide lagen. Daarvoor geldt geen vormvereiste, dus een aangeklikte licentie bindt je. Ga je boven het afgesproken plafond aan streams of weergaven, dan hangt het van de clausule af wat er gebeurt: bijkopen tegen een vaste prijs, of gebruik buiten de licentie, en dat laatste kan naast contractbreuk ook inbreuk opleveren.

Waarom exclusief kopen een schriftelijk contract vraagt

Voor een exclusieve licentie of een overdracht eist artikel 2 lid 3 Auteurswet een schriftelijke overeenkomst. Verleent de maker die exclusiviteit, dan omvat ze alleen wat uitdrukkelijk is opgeschreven of noodzakelijk uit de aard van de overeenkomst volgt. Een overdracht vraagt daarnaast een akte van levering. Een elektronische overeenkomst kan aan de eis voldoen, maar een betaalbevestiging met alleen het woord ‘exclusive’ zegt weinig over wat er is verleend. Let ook op leases die al eerder zijn verkocht: de meeste voorwaarden laten die doorlopen, zodat je exclusieve beat al op andere nummers kan staan.

Het aandeel van de producer bij Buma/Stemra en de master

Zet je tekst en melodie op de beat, dan ontstaat een nieuw nummer met meerdere makers. De verdeling die je bij Buma/Stemra aanmeldt, moet kloppen met wat de licentie of een aparte afspraak zegt, anders volgt later een geschil over uitkeringen. Wie de master van het nieuwe nummer bezit, de artiest of het label, hangt af van de feiten en de afspraken. In elk geval zit de opname van de producer erin, en die mag alleen worden gebruikt binnen de lease. In het artikel bespreken we ook Content ID-claims, samples in de beat, de vrijwaring die je van de producer wilt en een checklist van vijf punten om te controleren voordat je betaalt.

Meer lezen

Auteursrecht na het overlijden van een componist: wie de royalty’s erft, wie een synclicentie mag geven en wanneer de zeventig jaar van artikel 37 Auteurswet aflopen

Een liedjesschrijver overlijdt, en een paar maanden later vraagt een productiehuis zijn drie kinderen om een synclicentie voor een televisieserie. De oudste wil tekenen, de middelste wil eerst de uitgever spreken, de jongste reageert niet. Drie vragen komen dan in bijna elke nalatenschap met muziek terug: wat de erven precies geërfd hebben, wie van hen mag tekenen, en hoe lang het auteursrecht nog doorloopt.

Wat de erfgenamen erven volgens artikel 2 Auteurswet

Het auteursrecht gaat over bij erfopvolging, en artikel 9 van de Wet op de naburige rechten zegt hetzelfde voor musici en platenproducenten. De erfgenamen stappen in de positie van de maker, inclusief alles wat hij al had overgedragen. Een nummer dat bij een uitgever staat, blijft bij die uitgever; de erven krijgen de aanspraken uit het uitgeverscontract en de uitkeringen van Buma/Stemra en Sena; een verklaring van erfrecht is het gebruikelijke bewijs dat zij de rechthebbenden zijn. Achterstallige royalty's verjaren ook voor erfgenamen na vijf jaar.

Wie een synclicentie mag geven: artikel 3:170 BW en de executeur

Zolang de nalatenschap onverdeeld is, bezitten de kinderen het auteursrecht samen. Artikel 3:170 BW laat ieder van hen alleen optreden voor het behoud van het recht en bij spoed. Het gewone beheer, waaronder de normale exploitatie, doen zij samen, tenzij een onderlinge regeling iets anders bepaalt; voor de verkoop van een catalogus is iedereen nodig. Een executeur uit het testament beheert volgens artikel 4:144 BW de nalatenschap en kan zo'n licentie wel snel afhandelen. De persoonlijkheidsrechten van artikel 25 Auteurswet gaan intussen naar wie de maker in zijn testament aanwijst, en anders naar zijn nabestaanden.

Wanneer de zeventig jaar van artikel 37 Auteurswet aflopen

Het auteursrecht vervalt zeventig jaar na 1 januari van het jaar na het sterfjaar. Arthur Honegger overleed in 1955, zijn instrumentale werken zoals Pacific 231 zijn in Nederland sinds 1 januari 2026 vrij. Bij gezamenlijke makers telt de langstlevende, en voor een lied waarvan tekst en muziek bij verschillende personen berusten, rekent artikel 40a Auteurswet vanaf het sterfjaar van de langstlevende van tekstdichter en componist, mits tekst en muziek specifiek voor dit muziekwerk met tekst zijn geschreven. De opname heeft onder artikel 12 WNR een eigen termijn, die voor musici en platenproducent afhangt van uitvoering, vervaardiging, publicatie of openbaarmaking. Het artikel sluit af met een checklist voor makers die hun muziekrechten willen nalaten en voor erfgenamen die ze ontvangen.

Meer lezen

Royalty-audit bij je label of uitgever in 2026: hoe ver terug je mag controleren, de vijf jaar van artikel 3:308 BW en de zeven jaar bewaarplicht van artikel 2:10 BW

Een artiest krijgt in september 2026 een halfjaarafrekening van vier regels. De streams lijken laag, een synclicentie uit 2022 ontbreekt, en over de afrekeningen van 2020 en 2021 heeft zij destijds niets gevraagd. Mag zij de boeken van het label laten controleren, hoe ver terug, en welke jaren zijn juridisch al voorbij? Het antwoord bestaat uit drie termijnen die zelden naast elkaar in een contract staan: de controletermijn uit de auditclausule, de verjaring van vijf jaar uit het Burgerlijk Wetboek en de bewaarplicht van zeven jaar die hetzelfde wetboek aan het label oplegt.

Twee jaar in het contract, vijf jaar in de wet

Veel platen- en publishingcontracten beperken de audit tot één controle per jaar over de laatste twee of drie afrekenperioden, op kosten van de artiest, en laten een afrekening na twaalf maanden zonder bezwaar als aanvaard gelden. De wet rekent ruimer. Een royaltyvordering verjaart onder artikel 3:307 en 3:308 BW vijf jaar na de dag volgend op de opeisbaarheid, en die termijn is met één schriftelijke stuitingsbrief (artikel 3:317 BW) opnieuw voor vijf jaar te verlengen. Dat de fout pas later wordt ontdekt, verschuift het beginpunt niet. De brief beschermt tegen verjaring; of nabetaling afdwingbaar is, hangt daarnaast af van de inhoud en geldigheid van eventuele aanvaardings- en vervalbedingen in het contract.

Zeven jaar bewaarplicht aan de kant van het label

Artikel 2:10 BW verplicht een label-bv zijn administratie zeven jaar te bewaren; artikel 3:15i BW legt dezelfde plicht op aan een eenmanszaak of vof, en artikel 52 AWR eist fiscaal dezelfde termijn. De platformoverzichten, syncfacturen en afrekenstaten horen bij die administratie. Het label heeft de cijfers dus langer in huis dan de vordering van de artiest bestaat. Daarnaast geeft artikel 25ca Auteurswet sinds 7 juni 2022, via artikel 2b WNR ook voor de uitvoerende kunstenaar, een jaarlijkse informatieaanspraak waarvan geen afstand kan worden gedaan, en biedt het inzagerecht van artikel 194 Rv (sinds 1 januari 2025, in plaats van het vervallen artikel 843a Rv) toegang tot bepaalde gegevens als het gesprek vastloopt.

De tijdlijn van 21 september 2026

Bij halfjaarafrekeningen die uiterlijk 30 september en 31 maart betaalbaar zijn, verjaart de afrekening over het eerste halfjaar van 2021 na 30 september 2026. Wie dat halfjaar nog wil betwisten, moet zorgen dat het label de stuitingsbrief uiterlijk op die dag heeft ontvangen. Het artikel geeft zes onderdelen van een bruikbare auditclausule, legt uit wanneer een aanvaardingsfictie onder artikel 25f Auteurswet aanvechtbaar is, en beschrijft de volgorde stuitingsbrief, informatieverzoek, accountant.

Meer lezen

Een gastvocalist op je track in 2026: haar naburig recht (artikel 2 en 5 WNR), de toestemming van haar label en wat 'feat.' bij Sena oplevert

Een gastvocalist zingt het refrein in, schrijft twee regels bij, en de track gaat als "X feat. Y" naar de distributeur zonder dat iemand iets heeft getekend. Bij de eerste Sena-afrekening, het eerste syncverzoek en de eerste mail van haar label komen dan vier vragen tegelijk boven: wat heeft de gast ingebracht, wie moest toestemming geven, welk geld hoort bij haar, en wat betekent "feat." in de credits. Dit artikel loopt die vragen na langs de Wet op de naburige rechten en de verdeelregels die Sena zelf publiceert.

Een eigen naburig recht, geen aandeel in de master

De gast is uitvoerend kunstenaar en heeft op grond van artikel 2 WNR het uitsluitend recht om toestemming te geven voor het opnemen, reproduceren en beschikbaar stellen van haar uitvoering. Wie de eerste vastlegging voor zijn rekening en verantwoordelijkheid laat maken, is doorgaans fonogrammenproducent (artikel 1 onder d en artikel 6 WNR); wie de masterrechten nu houdt, hangt ook af van eventuele overdrachten. De gast wordt door mee te zingen geen mede-eigenaar. De master-eigenaar heeft haar toestemming wel nodig voor elke exploitatie. Een overdracht of exclusieve licentie moet schriftelijk en omvat alleen wat er uitdrukkelijk in staat of wat daaruit noodzakelijk voortvloeit (artikel 9 WNR, tekst 2026). Schrijft zij eigen regels die een eigen creatieve bijdrage zijn, dan komt daar een aandeel in de compositie bij.

Het label van de gast en de courtesy-clausule

Een artiest met een lopend platencontract heeft meestal een exclusiviteitsbeding getekend en haar naburige rechten aan haar label overgedragen. Wat dat label voor een feature moet toestaan, staat in dat contract; de zin "appears courtesy of" is de vermelding die labels voor zo'n vrijgave bedingen. Labels vragen daarvoor een vaste vergoeding of een aandeel in de masterroyalty, een beperking tot de ene track en een verbod om de gastvocaal los te gebruiken. Al die punten horen in het featured-artistcontract te staan voordat de track wordt aangeleverd, omdat een distributeur een track bij een rechtenclaim offline kan zetten.

Waarom "feat." geld is bij Sena

Sena verdeelt de vergoeding per track 50/50 tussen producent en muzikanten, en verdeelt het muzikantendeel via punten: vijf per hoofdartiest, één per instrument voor een sessiemuzikant met een maximum van drie. Sena rekent een featuring artist als hoofdartiest en beslist over die rol op grond van registratie, contract en bewijs van deelname. Welke rol de gast kan aantonen, bepaalt dus of zij een hoofdartiestenaandeel of een sessieaandeel krijgt; artikel 5 WNR geeft haar daarnaast het recht op naamsvermelding. Het artikel sluit af met acht afspraken voor het contract en met de opties als de feature al uit is zonder papier.

Meer lezen

AI-hulp bij een track in 2026: hoe je registreert bij BumaStemra, wat Spotify als AI-credit toont en welke AI-clausule in je producercontract hoort

Steeds meer tracks bevatten een laag die een AI-tool heeft gemaakt: een strofe uit een tekstgenerator, een strijkersbed, een gegenereerde tegenstem. Op de dag van aanlevering moet iemand drie dingen beslissen die elkaar raken: wie er als maker bij BumaStemra komt te staan, wat de distributeur als AI-credit aan Spotify doorgeeft, en wat de producer daarover aan het label heeft toegezegd. Wie die drie los van elkaar regelt, ontdekt de tegenstrijdigheid pas bij de eerste afrekening.

Makerschap per laag van de track

Het auteursrecht ontstaat volgens artikel 1 en 10 Auteurswet en het Endstra-arrest van 30 mei 2008 alleen waar een mens genoeg eigen creatieve keuzes heeft gemaakt: eigen oorspronkelijk karakter en persoonlijk stempel. Dat beoordeel je per laag. Een eigen melodie die AI heeft gearrangeerd blijft van jou; een strijkersbed dat je alleen hebt aangevraagd en goedgekeurd is dat niet; het grondig herschreven gegenereerde materiaal ligt ertussen. BumaStemra heeft voor die verdeling vier registratiecategorieën gepubliceerd, met de fictieve rechthebbende "AI BUMASTEMRA" (IPI 01252737944) voor de gegenereerde tekst of compositie, en legt de beoordeling bij de maker zelf.

Wat de AI-credit bij Spotify wel en niet zegt

Spotify toont sinds een bètafunctie van 16 april 2026 in de Song Credits per onderdeel of AI is gebruikt bij zang, tekst, instrumentatie of productie, aangeleverd via het label of de distributeur volgens de DDEX-standaard. Die credit beschrijft AI-gebruik in de productie en is geen oordeel over het auteursrecht: een eigen compositie kan probleemloos een AI-credit voor instrumentatie dragen. Beide opgaven moeten op dezelfde feiten berusten, maar beantwoorden verschillende vragen: AI-gebruik tegenover auteursrechtelijk makerschap. Artikel 50 van de AI-verordening legt de markeringsplicht bij de aanbieder van de generator, sinds 2 augustus 2026 voor nieuwe systemen en volgens de Commissie met een overgangstermijn tot december 2026 voor systemen die al eerder op de markt waren; de gebruiker van de tool meldt bij een audio-release zelf alleen een deepfake die voor echt kan doorgaan. Voor gegenereerde tekst over aangelegenheden van algemeen belang geldt een aparte meldplicht, die vervalt bij menselijke redactionele controle en verantwoordelijkheid.

Vier afspraken voor het producercontract

De originaliteitsgarantie uit één zin past niet op een AI-assisted track. Een bruikbare AI-clausule in het producercontract regelt vier dingen: een opgave per onderdeel van de gebruikte tool, wie de werkregistratie en de DDEX-disclosure doet en dat beide op dezelfde feiten berusten, een garantie die alleen de eigen onderdelen dekt plus een aparte afspraak over onderzoek en risico bij claims van derden, en een splitsregel die het uitgeversaandeel de registratie laat volgen terwijl de producerpunten op de master de afspraak over de opname volgen.

Meer lezen