Steeds meer tracks bevatten een laag die een AI-tool heeft gemaakt: een strofe uit een tekstgenerator, een strijkersbed, een gegenereerde tegenstem. Op de dag van aanlevering moet iemand drie dingen beslissen die elkaar raken: wie er als maker bij BumaStemra komt te staan, wat de distributeur als AI-credit aan Spotify doorgeeft, en wat de producer daarover aan het label heeft toegezegd. Wie die drie los van elkaar regelt, ontdekt de tegenstrijdigheid pas bij de eerste afrekening.

Makerschap per laag van de track

Het auteursrecht ontstaat volgens artikel 1 en 10 Auteurswet en het Endstra-arrest van 30 mei 2008 alleen waar een mens genoeg eigen creatieve keuzes heeft gemaakt: eigen oorspronkelijk karakter en persoonlijk stempel. Dat beoordeel je per laag. Een eigen melodie die AI heeft gearrangeerd blijft van jou; een strijkersbed dat je alleen hebt aangevraagd en goedgekeurd is dat niet; het grondig herschreven gegenereerde materiaal ligt ertussen. BumaStemra heeft voor die verdeling vier registratiecategorieën gepubliceerd, met de fictieve rechthebbende "AI BUMASTEMRA" (IPI 01252737944) voor de gegenereerde tekst of compositie, en legt de beoordeling bij de maker zelf.

Wat de AI-credit bij Spotify wel en niet zegt

Spotify toont sinds een bètafunctie van 16 april 2026 in de Song Credits per onderdeel of AI is gebruikt bij zang, tekst, instrumentatie of productie, aangeleverd via het label of de distributeur volgens de DDEX-standaard. Die credit beschrijft AI-gebruik in de productie en is geen oordeel over het auteursrecht: een eigen compositie kan probleemloos een AI-credit voor instrumentatie dragen. Beide opgaven moeten op dezelfde feiten berusten, maar beantwoorden verschillende vragen: AI-gebruik tegenover auteursrechtelijk makerschap. Artikel 50 van de AI-verordening legt de markeringsplicht bij de aanbieder van de generator, sinds 2 augustus 2026 voor nieuwe systemen en volgens de Commissie met een overgangstermijn tot december 2026 voor systemen die al eerder op de markt waren; de gebruiker van de tool meldt bij een audio-release zelf alleen een deepfake die voor echt kan doorgaan. Voor gegenereerde tekst over aangelegenheden van algemeen belang geldt een aparte meldplicht, die vervalt bij menselijke redactionele controle en verantwoordelijkheid.

Vier afspraken voor het producercontract

De originaliteitsgarantie uit één zin past niet op een AI-assisted track. Een bruikbare AI-clausule in het producercontract regelt vier dingen: een opgave per onderdeel van de gebruikte tool, wie de werkregistratie en de DDEX-disclosure doet en dat beide op dezelfde feiten berusten, een garantie die alleen de eigen onderdelen dekt plus een aparte afspraak over onderzoek en risico bij claims van derden, en een splitsregel die het uitgeversaandeel de registratie laat volgen terwijl de producerpunten op de master de afspraak over de opname volgen.