Je rechten deels uit BumaStemra halen: de opt-out per rechtencategorie, de deadline van 30 september en wat artikel 5 van de richtlijn collectief beheer toestaat

Stel: een songwriter met veertig nummers bij BumaStemra krijgt van een gamestudio de vraag of drie tracks in een online game mogen, tegen één bedrag en met één handtekening. Dan moet ze weten of ze een deel van haar rechten kan terugnemen zonder haar lidmaatschap op te zeggen, en wanneer dat ingaat.

Wat artikel 5 van de richtlijn collectief beheer toestaat

Artikel 5 van Richtlijn 2014/26/EU laat de rechthebbende per recht, per categorie, per soort werk en per grondgebied kiezen welke organisatie haar rechten beheert. Ze mag ook zelf licenties geven voor niet-commercieel gebruik, onder de voorwaarden die de organisatie daaraan verbindt. Intrekken kan met een opzegtermijn van ten hoogste zes maanden, en de organisatie mag de ingangsdatum naar het einde van het boekjaar verschuiven. Voor gebruik van vóór de intrekking, en voor licenties die al liepen, blijven de uitkeringen via de organisatie lopen.

De opt-out van BumaStemra: per categorie, uiterlijk 30 september

Na een onderzoek van de ACM voerde BumaStemra een opt-out per rechtencategorie in, nu Flexibel Beheer genoemd. Er zijn vijf hoofdcategorieën: events; radio, tv en simulcasting; achtergrondmuziek; mechanisch; online. De opt-out geldt per categorie voor de hele catalogus en niet per werk; alleen online kent subcategorieën. Een wijziging kan eenmaal per jaar, met drie maanden opzegtermijn, en het formulier moet uiterlijk op 30 september binnen zijn. Wie in november 2026 een gamedeal krijgt, kan het formulier uiterlijk op 30 september 2027 indienen; de wijziging gaat dan per 1 januari 2028 in.

Wat buiten de opt-out blijft

De billijke vergoeding van artikel 7 WNR voor het uitzenden en openbaar maken van opnamen loopt volgens artikel 15 Wet op de naburige rechten verplicht via Sena; die kan een artiest niet zelf innen. Ook het uitgeefcontract kan de uitgever meezeggenschap of een aandeel geven in een categorie die de componist zelf gaat beheren. Wie mechanisch terugneemt voor één synclicentie, verliest bovendien de collectieve inning voor cd, vinyl en de thuiskopie van alle nummers.

Meer lezen

Een beat leasen of exclusief kopen in 2026: wat de lease dekt, waarom exclusiviteit schriftelijk moet (artikel 2 lid 3 Auteurswet) en welk Buma/Stemra-aandeel de producer krijgt

Op beatplatforms staat naast elke instrumental een rij knoppen: een goedkope lease, een duurdere lease met losse sporen, en een exclusieve aankoop. Wie op de goedkoopste knop drukt, sluit een contract. Daarin staat hoeveel streams je mag halen, of je de beat op YouTube mag zetten, welk deel van de auteursrechtvergoedingen naar de producer gaat en of die producer de beat later nog aan anderen verkoopt.

Wat een beatlease juridisch is

Een beat heeft twee lagen. De muziek is, als ze oorspronkelijk genoeg is, een werk waarop de producer auteursrecht heeft; het audiobestand is een fonogram waarop de producer als eerste vervaardiger een naburig recht heeft (artikel 6 Wet op de naburige rechten). Een lease is een niet-exclusieve licentie op beide lagen. Daarvoor geldt geen vormvereiste, dus een aangeklikte licentie bindt je. Ga je boven het afgesproken plafond aan streams of weergaven, dan hangt het van de clausule af wat er gebeurt: bijkopen tegen een vaste prijs, of gebruik buiten de licentie, en dat laatste kan naast contractbreuk ook inbreuk opleveren.

Waarom exclusief kopen een schriftelijk contract vraagt

Voor een exclusieve licentie of een overdracht eist artikel 2 lid 3 Auteurswet een schriftelijke overeenkomst. Verleent de maker die exclusiviteit, dan omvat ze alleen wat uitdrukkelijk is opgeschreven of noodzakelijk uit de aard van de overeenkomst volgt. Een overdracht vraagt daarnaast een akte van levering. Een elektronische overeenkomst kan aan de eis voldoen, maar een betaalbevestiging met alleen het woord ‘exclusive’ zegt weinig over wat er is verleend. Let ook op leases die al eerder zijn verkocht: de meeste voorwaarden laten die doorlopen, zodat je exclusieve beat al op andere nummers kan staan.

Het aandeel van de producer bij Buma/Stemra en de master

Zet je tekst en melodie op de beat, dan ontstaat een nieuw nummer met meerdere makers. De verdeling die je bij Buma/Stemra aanmeldt, moet kloppen met wat de licentie of een aparte afspraak zegt, anders volgt later een geschil over uitkeringen. Wie de master van het nieuwe nummer bezit, de artiest of het label, hangt af van de feiten en de afspraken. In elk geval zit de opname van de producer erin, en die mag alleen worden gebruikt binnen de lease. In het artikel bespreken we ook Content ID-claims, samples in de beat, de vrijwaring die je van de producer wilt en een checklist van vijf punten om te controleren voordat je betaalt.

Meer lezen

Muziek in een podcast: waarom artikel 7 WNR daar niet geldt en je de opname bij label en uitvoerenden zelf moet clearen

Een radiozender draait op dinsdagmiddag een track en hoeft daarvoor niemand te bellen. Dezelfde redactie zet donderdag een podcastaflevering online met dertig seconden uit precies dezelfde opname onder de intro, en vanaf dat moment geldt er een ander regime. Het verschil staat in de tweede volzin van artikel 7, eerste lid, van de Wet op de naburige rechten.

Wat artikel 7 WNR wel en niet dekt

De eerste volzin van dat lid laat toe dat een commercieel uitgebracht fonogram wordt uitgezonden of op een andere wijze openbaar gemaakt zonder toestemming van de fonogrammenproducent en de uitvoerende kunstenaars, mits daarvoor een billijke vergoeding wordt betaald. Die vergoeding loopt via de organisatie die op grond van artikel 15a WNR is aangewezen, in Nederland Sena, en artikel 7, vierde lid, verdeelt de opbrengst gelijk tussen de uitvoerende kunstenaar en de producent. Radio, televisie, winkel, café en festival lopen langs die route: gebruiken eerst, afrekenen achteraf. De tweede volzin zondert het beschikbaar stellen voor het publiek daarvan uit. Een podcastfeed doet precies dat: de luisteraar kiest zelf wanneer en waar hij luistert. Daarmee valt podcastgebruik terug op de exclusieve rechten van artikel 6, eerste lid, WNR bij de fonogrammenproducent en van artikel 2, eerste lid, WNR bij de uitvoerenden.

Twee lagen, twee tegenpartijen

Elke seconde muziek bevat twee lagen die los van elkaar worden verhandeld: het lied onder de Auteurswet, meestal in beheer bij Buma/Stemra en de uitgever, en de opname onder de Wet op de naburige rechten, bij het label en de uitvoerenden. Een aflevering raakt beide handelingen tegelijk, want de opname wordt in de montage gekopieerd en het resultaat wordt in een feed gezet. Bij oude artiesten- en sessieakten is de tekenbevoegdheid van het label voor de uitvoerenden een aanname die je controleert, want het beschikbaar stellen voor het publiek wordt daarin niet altijd genoemd.

De uitzending die later online komt

De scherpste rand zit bij de radio-uitzending die 's avonds als terugluisterbestand in een feed verschijnt. Dat is een zelfstandige handeling waarvoor de exclusieve rechten gelden. Voor de rechthebbende kantelt het beeld daarmee ook: bij een uitzending komt het geld ongevraagd binnen, bij on-demand gebruik komt er niets zolang niemand belt. Het artikel loopt de citaatvrijheid van artikel 15a Auteurswet en artikel 10 onder b WNR na, en sluit af met de zes punten die in een toestemming horen te staan voordat de aflevering online gaat: welke opname met ISRC, wie tekent namens de uitvoerenden, welke twee handelingen, welk gebied en welke termijn, welke dragers, en wie de vrijwaring draagt.

Meer lezen

Muziekapps en Entertainmentrecht: 12 Juridische Vereisten

Een kleine cursus muziekapps en entertainmentrecht

Muziekapps zijn aan bepaalde regels gebonden. Afspelen, ontdekken en delen van je favoriete muziek is natuurlijk een schone zaak. De scheppers van muziek, waaronder auteurs en audioproducenten, hebben evenwel recht op een billijke vergoeding voor digitaal (en online) muziekgebruik. Muziekrechten gelden namelijk ook op het internet.  

Audio applicatie, content platform of music service

Afhankelijk van het soort audio applicatie, content platform of music service dat u als start-up wilt gaan uitrollen, krijgt u te maken met een aantal juridische vereisten. Bovendien krijgt u met intellectueel eigendom te maken van platenlabels en publishers. En met rechtenorganisaties zoals Buma/Stemra en Sena.

Meer lezen

Gamerecht, Cloud Gaming en MMORPG

Het recht in de virtuele wereld van de gamedeveloper

Opleidingen gamedevelopment en creative media schieten als paddenstoelen uit de grond. Dat is niet zo gek als je bedenkt dat de gamebranche wereldwijd inmiddels groter is dan de filmindustrie en de muziekindustrie samen. Naast de softwarematige kant van de zaak is enige affiniteit met gamerecht geen overbodige luxe. Het gaat hier tenslotte om een miljardenindustrie. Wij hebben kennis inzake het gamerecht in huis.

Gamerecht en licentiecontracten

Juridische essentialia van het gamerecht bestaan uit licentiecontracten en algemene voorwaarden (TOS of EULA), auteursrechten, gamecontracten en geheimhoudingsverplichtingen. Ook komen er enkele bedrijfsrechtelijke aspecten om de hoek kijken zoals merkrechten en handelsnamen en krijgt u als gamedeveloper te maken met consumentenrechten, internetrecht, cloudrecht en privacy. Dit alles samen noemen we voor het gemak het gamerecht.

Meer lezen

Auteursrechten Overdragen | Akte van Overdracht

Auteursrechten overdragen middels een daartoe bestemde akte

U wilt auteursrechten overdragen. Dat is mogelijk. De wet geeft een aantal regels waaraan de overdracht van auteursrechten moet voldoen. De Auteurswet (Aw) schrijft voor dat de levering van auteursrechten dient te geschieden middels een daartoe bestemde schriftelijke akte. Deze akte van overdracht is een wettelijk vormvereiste als vervat in artikel 2 lid 2 Auteurswet.

Licentie

Het is ook mogelijk om een muziekwerk in licentie te geven. Dat lijkt op verhuren, zoals overdracht op verkoop lijkt.

Intellectuele eigendomsrechten op een muziekwerk

Het is derhalve niet mogelijk om het intellectuele eigendom op een muziekwerk mondeling over te dragen. Een voorbeeld van een akte van overdracht is een muziekcontract waar vetgedrukt boven staat: Overdracht van Uitgaverecht. Andere benamingen die men geregeld tegenkomt zijn: titelovereenkomst of uitgaveovereenkomst. Uiteraard is de inhoud van het document belangrijker dan de titel.

Meer lezen