Producercontract tekenen: waar moet je op letten?

Een producer levert een beat, een artiest bouwt er een hit op — en een jaar later gaat het mis over wie wat bezit. Zelden uit kwade wil: meestal omdat "we delen het eerlijk" nooit op papier kwam. Een goed producercontract legt vast wat een handdruk openlaat: welke rechten overgaan, hoe het geld wordt verdeeld, wie de samples en stems beheert, en wat er met de track mag gebeuren. Of het nu om één beat gaat of om een hele EP — de vragen zijn dezelfde, alleen de bedragen verschillen. Of u nu beatmaker, vocalist, manager of label bent: dit is wat u regelt vóórdat de muziek uitkomt.

Master, royalty en publishing zijn drie verschillende dingen

Een vaste fee voor het werk, een royalty op de master en een publishing share op de compositie zijn drie losse afspraken die in de praktijk constant door elkaar lopen. "5% royalty" betekent niets zonder de basis waarover dat percentage wordt berekend — bruto of netto, en ná aftrek van welke kosten? Een producer kan bovendien mede-auteur van de song zijn zonder eigenaar van de opname te zijn, of precies andersom. Wie de lagen niet scheidt, incasseert of betaalt later op de verkeerde grond.

Beat lease, exclusief of buyout?

Bij een lease mag dezelfde beat aan anderen worden gelicentieerd; bij een exclusieve licentie niet, maar blijft de producer rechthebbende; bij een overdracht gaan rechten echt over — en dat kan in Nederland alleen bij een ondertekende akte, niet via een appje. Zet daarbij ook op papier of stems en bewerkingen zijn inbegrepen, en of de producer de beat nog mag hergebruiken. Wie dat onderscheid niet maakt, weet bij het eerste succes ineens niet meer wie waarover beslist.

Samples, stems en AI: leg vast wat erin zit

Eén uncleared sample of een onbesproken AI-tool kan een release vertragen of laten verwijderen. Spreek af wie de clearance regelt en betaalt, welke stems en project files worden geleverd, en of er kunstmatige intelligentie is gebruikt — en waarvoor. Vergeet ten slotte het dwingend recht niet: het auteurscontractenrecht beschermt makers óók tegen een handtekening onder een ongelijke deal, met recht op een billijke vergoeding en op transparantie. Waarom dat begint bij afspraken op papier, leest u in onze blog daarover.

Meer lezen

360 Graden Contract Full Rights Management

Alles in één deal — voor wie is dat goed?

Het 360-gradencontract laat het label meedelen in álle inkomstenstromen rond de artiest: de masterrechten op de opnames, de uitgaverechten (publishing), merchandise, het live-circuit, sync en de naburige rechten. Eén partner, één administratie, één handtekening — en daarmee meteen de hele carrière in één overeenkomst. Dit artikel legt uit wat full rights management precies omvat, wanneer het werkt en wanneer het een fuik wordt.

Voor een beginnende artiest zonder kapitaal kan een partij die werkelijk in alle stromen investeert — tourbudget, een merch-operatie, de publishing-administratie — meer waard zijn dan drie losse partijen die langs elkaar heen werken. Voor een gevestigde artiest die zijn merch en live al zelf draaiende heeft, betekent dezelfde deal vooral inkomsten weggeven zonder dat het label er iets aan toevoegt. De toets is niet het etiket, maar de feitelijke inbreng per stroom.

De grootste risico's zitten in de recoupment en de cross-collateralisation: één voorschot dat over alle stromen wordt verrekend, zodat winst op het ene onderdeel jaren wordt opgegeten door verlies op het andere. Daarbovenop komt de fuik van een lange, brede looptijd en het feit dat alle eieren bij één partij liggen. Per stroom een eigen percentage, een eigen kostenregeling, een eigen einddatum en een aparte recoupment-pot zijn hier de belangrijkste bescherming.

Apart aandacht vraagt AI-gebruik. Ruime clausules over "alle toekomstige exploitatievormen" kunnen, als niemand ze inperkt, ook training op uw opnames en stemkloning omvatten. Spreek expliciet af dat AI-training, voice cloning en AI-bewerkingen aparte, opt-in toestemming vergen — wat niet uitdrukkelijk is toegekend, blijft van u. Vergeet de nieuwe AI-clausules dus niet.

De checklist vóór het tekenen: koppel elk aandeel aan een concrete tegenprestatie, regel de exit voor masters en merknaam, toets aan het dwingende auteurscontractenrecht en zet de AI-bepaling apart. Een gezonde 360-deal kan beide partijen uitleggen waarom elke euro gedeeld wordt — wij zetten de aandachtspunten voor het tekenmoment op een rij.

Meer lezen

Muziekcontract laten checken vóór je tekent: van royalty's tot AI-clausules

Eén zin op pagina veertien

Een muziekcontract laten checken vóór u tekent is professioneel ondernemerschap: na de handtekening is onderhandelen voorbij. Dit artikel laat zien wat een muziekjurist nakijkt — en waarom juist nu.

Van royaltybasis tot AI-clausule

Vijf bepalingen doen het vaakst pijn: de royaltybasis, overdracht versus licentie, de exit, de rolverdeling — en de nieuwe generatie AI-clausules in muziekcontracten.

Een onderhandelagenda, geen wantrouwen

De uitkomst van een check is een lijst van drie tot vijf punten die u nog regelt vóór het tekenmoment. Zo gaat u sterker de onderhandeling in.

Meer lezen

Je masters terugkrijgen: de rechtenstrijd van de jonge artiest (de Garrix-les)

Een jonge producer tekent op zijn zeventiende, scoort een wereldhit en wil twee jaar later zijn eigen masters terug. Dat het ook de grootsten overkomt, werd in augustus 2015 publiek toen Martin Garrix — toen negentien — via Facebook bekendmaakte dat hij zijn overeenkomsten met Spinnin' Records en MusicAllstars Management had vernietigd, nadat hij sinds begin dat jaar "de eigendomsrechten van zijn muziek had proberen terug te krijgen". Maar kun je een eenmaal getekend muziekcontract terugdraaien — en hoe voorkom je dat je het ooit moet proberen?

Masters, overdracht en licentie

"Masters" zijn de rechten op de geluidsopnamen; in de meeste deals draagt de artiest ze over aan, of licentieert hij ze exclusief aan, het label. Bij de compositie speelt parallel het auteursrecht. Artikel 2 van de Auteurswet bepaalt dat het auteursrecht vatbaar is voor gehele of gedeeltelijke overdracht en dat de maker een licentie kan verlenen; het derde lid eist dat een overdracht of exclusieve licentie schriftelijk wordt aangegaan en — bij overdracht door de maker — alleen de uitdrukkelijk vermelde bevoegdheden omvat. Wat niet duidelijk is overgedragen, blijft dus bij de maker. De praktijk is dat een jonge artiest tekent vóór er een hit is, met weinig onderhandelingsmacht en zonder eigen jurist.

Vernietigen of ontbinden

Garrix sprak over het "vernietigen" van de contracten. Vernietiging werkt terug tot het begin; een grond kan dwaling zijn (artikel 6:228 BW). Het auteurscontractenrecht biedt bovendien een gericht instrument: artikel 25f van de Auteurswet maakt een beding dat voor een onredelijk lange of onbepaalde termijn aanspraak maakt op toekomstig werk, of dat voor de maker onredelijk bezwarend is, vernietigbaar. Ontbinding werkt naar de toekomst en knoopt aan bij een tekortkoming; artikel 25e Auteurswet geeft de maker een opzeggingsrecht als het label onvoldoende exploiteert (non-usus). In het uiterste geval kan artikel 3:40 BW een rechtshandeling nietig maken wegens strijd met de goede zeden, maar dat is een hoge drempel.

Vooraf voorkomen

Beter dan terugvechten is vooraf voorkomen: bak je overdracht nauwkeurig af (artikel 2 lid 3 Auteurswet), bewaak duur en exclusiviteit, bedingt een billijke vergoeding (artikel 25c) en een exploitatieverplichting, en laat het contract vóór ondertekening door een gespecialiseerd muziekjurist nakijken. De feiten in dit artikel komen uitsluitend uit Garrix' openbare mediaverklaring; over de inhoud van de contracten of de afloop van een eventueel geschil doet deze blog geen uitspraak.

Meer lezen

Het optreedcontract na de lockdowns: waar artiesten, bands en dj's op moeten letten

Twee zomers lang was het stil; in 2022 stond Nederland weer massaal voor het podium. Maar de drukste festivalzomer in jaren liet ook de keerzijde zien: uitvallende shows, personeelstekorten en de naweeën van twee jaar annuleren en verplaatsen. Een optreedcontract is dan geen formaliteit maar uw vangnet: het bepaalt wie het risico draagt als een show niet doorgaat, wat de gage precies dekt en wat er met de beelden van uw optreden mag gebeuren. Voor artiesten, bands, dj's, managers en organisatoren.

Gage, annulering en de les van corona

Een vaste gage, een deurdeal of een percentage van de recette — elk model vraagt eigen afspraken over btw, aanbetaling, ticketingrapportage en betalingstermijn. En de coronajaren leerden het hard: wie geen annuleringsstaffel en geen heldere overmachtsclausule heeft, valt terug op een wettelijk vangnet dat de praktische vragen niet beantwoordt. Wordt de aanbetaling terugbetaald? Moet u op een nieuwe datum beschikbaar zijn? Regel het vooraf — niet in de week van de show.

Rider, radius en uw rechten op de beelden

De rider is juridisch gewoon onderdeel van het contract — het beroemde "geen bruine M&M's" van Van Halen was niet voor niets een leestest. Radiusclausules kunnen een halve festivalzomer blokkeren als u er niet over onderhandelt. En nu elke organisator "iets met beeld" wil, van aftermovie tot livestream, raken uw naburige rechten direct in het spel: een volledige registratie is exploitatie van uw uitvoering en verdient een eigen vergoeding.

Van Buma-setlist tot avatar-show

Wist u dat de organisator — niet de artiest — de Buma-licentie betaalt, en dat u met het doorgeven van uw setlist als maker juist geld kunt verdienen? En dat een dj-set onder de Sena-licentie van de locatie valt? Intussen schuift het podium digitaal op: in Londen treden sinds dit jaar de avatars van ABBA op zonder de band zelf. Wie vandaag motion-capture-beelden weggeeft "voor promotie", wil niet over vijf jaar ontdekken dat daarmee een virtuele show is bedoeld. Wat er allemaal in zo'n vastlegging van rechten kan zitten, leest u ook in ons overzicht factsheet muziekrechten.

Meer lezen

Nieuw naburig recht voor uitgevers schiet zijn doel voorbij

Dit blog is een transcript van het interview dat AIRecht Managing Partner en Stanford Law School Fellow mr. Mauritz Kop op 1 februari 2021 gaf aan Reinier Kist, Redacteur Digitale Media bij NRC Handelsblad, over intellectueel eigendom en nieuwsaggregatie. Het artikel in NRC is hier te raadplegen: Techbedrijven versus Nieuwsmedia - De grootste nieuwsgrazers betalen liever niet voor journalistiek.

Vergoedingen voor nieuwsaggregatie

Regeringen in Australië, Frankrijk en Nederland proberen machtige tech platforms zoals Google en Facebook te dwingen om te betalen voor het met commercieel oogmerk linken naar en weergeven van korte stukken tekst uit nieuwsartikelen. Het gaat hier om vergoedingen voor nieuwsaggregatie. Hierbij spelen auteursrechten, naburige rechten, fiscaal recht, het contractenrecht en het mededingingsrecht een rol. We zoomen hieronder in op het nieuwe naburige recht voor uitgevers van nieuwsmedia en journalistieke content, dat door de Europese wetgever in artikel 15 van de recente Richtlijn inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt (Directive on Copyright in the Digital Single Market) wordt geïntroduceerd.

Wordingsgeschiedenis van de nieuwe EU Copyright Directive

1. Een belangrijke vraag in het artikel is hoe de implementatie van de Europese copyrighthervorming in Nederland ervoor staat, en of we een Franse licentiedeal ook hier ten lande kunnen verwachten.

Laten we beginnen bij de wordingsgeschiedenis van de nieuwe Copyright Directive. Het gaat bij de EU Copyright Reform om 3 doelstellingen die in de huidige marktconstellatie niet goed verenigbaar zijn. Dit zijn toegang tot hoge kwaliteit legale content voor consumenten (1), een innovatievriendelijk klimaat voor SME’s waaronder startups (2) en handhaving van auteursrechten (3). Daarnaast werd er bij de totstandkoming van deze richtlijn, en tijdens de publieke consultatie stevig gelobbyd door belanghebbenden. Zoals auteursrechthebbenden, collectieve rechteninstanties, consumentenbelangengroepen, online platforms en uitgeverijen. We zagen vervolgens bepaalde wensen van deze partijen terugkomen in de wetsvoorstellen, zowel op Europees als op nationaal niveau. Omdat die wensen vaak compleet tegengesteld zijn aan elkaar, is het resultaat van deze Europese wetgevingsinspanning een ingewikkeld compromis.

Het introduceren van nieuwe lagen IP rechten is zelden een goed idee

We zien dat de verdienmodellen van de oude contentindustrie, het momenteel afleggen tegen de verdienmodellen van de grote internetplatforms. Overheden willen een gezonde markt en een divers ecosysteem voor nieuwsgaring in stand houden. Dat is belangrijk in een democratie. Dat betekent dat je soms corrigerend moet optreden door het introduceren van wetgeving. De vraag is echter of die wetgeving effectief zal zijn. Want als het over 10 jaar niet blijkt te werken, kom je er moeilijk vanaf! Dit geldt des te meer voor intellectuele eigendomsrechten. Het introduceren van nieuwe lagen IP rechten om de effecten van technologische innovatie op de markt en de maatschappij in balans te brengen, is zelden een goed idee. Een voorbeeld van zo’n mislukt wetgevingsproject is de Databankenrichtlijn, die bedoeld was om EU bedrijven een minder nadelige concurrentiepositie te geven ten opzichte van Amerikaanse bedrijven. Maar ook de Copyrightrichtlijn dreigt te ontaarden in een mislukt project en wordt door experts inmiddels algemeen beschouwd als een degeneratie van het auteursrecht.

Meer lezen

Distributiecontracten, Online Verkoop en de Mededingingswet →

Onze cliënten stellen ons regelmatig vragen over distributiecontracten, mededinging en online verkoop. Wat moet er eigenlijk allemaal in een distributieovereenkomst staan? Heb ik inkoopvoorwaarden nodig? Bestaat er zoiets als onbegrensde contractvrijheid? En hoe maak ik afspraken met mijn dealernetwerk, zonder dat consumentenrechten worden geschonden? Afspraken die eerlijke concurrentie en marktwerking eerbiedigen?

Wat moet er in een distributiecontract tussen producent en distributeur staan?

Fabrikant en dealer dienen juridisch valide afspraken te maken over de details van de distributie van producten. Die afspraken maken we schriftelijk, op papier dus, en leggen we neer in een distributieovereenkomst. De details zijn uiteraard afhankelijk van de branche, de industrie of de economische sector waarin producent, distributeur of wederverkoper werkzaam zijn, en van de omvang van hun marktaandeel. Ook is het van belang of verkoop aan de consument online in een webwinkel, of offline in een fysieke winkel plaatsvindt of beide.

Groothandel in consumentenelektronica, distributie en wederverkoop

Stel, een groothandel (danwel een fabrikant of producent) specialiseert zich in de verkoop van consumentenelektronica. Zij maakt daarbij gebruik van een distributieketen van door haar geselecteerde wederverkopers. Verkoop vindt plaats via de fysieke winkels van distributeurs, maar tevens online, via webshops. De groothandel is marktleider in het betreffende segment.

Contractvrijheid tussen partijen

Bij het maken van schriftelijke afspraken geldt het beginsel van contractvrijheid tussen partijen. Daarbij gaat het om de rechtsverhouding tussen partijen. Maar deze afspraken dienen natuurlijk ook fair te zijn richting derden, zoals consumenten en de concurrentie. Marktbederf dient te worden voorkomen. Indien er sprake is van een marktaandeel, of een de facto monopolie, dan kunnen voorschriften uit dwingende Europese en Nederlandse wetgeving inzake mededinging, zoals artikel 101 VWEU en artikel 6 van de Mededingingswet (Mw), in de weg staan aan deze contractvrijheid. Een en ander is echter afhankelijk van alle omstandigheden van het geval.

Wat doet de Autoriteit Consument en Markt (ACM)?

De Autoriteit Consument en Markt (ACM) ziet er op toe dat consumentenbelangen worden beschermd, en dat bedrijven op een eerlijke manier met elkaar concurreren. De ACM biedt informatie aan ondernemers over het verkopen van producten en diensten aan consumenten, en richtsnoeren over concurrentie, marktwerking en eerlijke samenwerking tussen bedrijven. Denk aan gedragsregels omtrent prijsafspraken, kartelvorming, concurrentie met overheden, fusies, overnames en joint ventures, maar ook aan regels voor samenwerking tussen ondernemers op het gebied van duurzame innovatie en maatschappelijk verantwoord ondernemen. De ACM heeft als missie om spelregels voor bedrijven en consumenten -waaronder ieders rechten en plichten- te geven en te handhaven op het gebied van concurrentie en marktwerking en als zodanig bij te dragen aan een gezonde economie.

Meer lezen

Clearance van Muziek in Videoclips: Hoe zit dat Juridisch?

Hoe regel ik de rechten van muziek die ik wil gebruiken in een film of een game? Syncen van beeld en geluid, hoe zit dat juridisch? Bij wie moet ik zijn voor een licentie voor gebruik van een dancetrack in een reclamespotje of een muziekvideo? En zitten er ook intellectuele eigendomsrechten op de videoclip zelf?

Syncen van beeld met geluid

U mag niet zonder toestemming van de componist, tekstschrijver en de uitvoerende artiesten muziek met video synchroniseren en uploaden, ook niet naar uw eigen website laat staan naar social media. De makers hebben een verbodsrecht en een vergoedingsrecht. Dat volgt uit de Auteurswet en de Wet naburige rechten. Er zal toestemming moeten worden gevraagd voor het muziekgebruik, online en offline. In de vorm van een schriftelijk licentiecontract waarin staat onder welke voorwaarden u beeld met geluid mag combineren en commercieel exploiteren. Dit geldt ook voor Youtube en Vevo muziekvideo’s. U krijgt gedurende het clearance-traject voor de videoclip met verschillende partijen rechthebbenden te maken zoals platenlabels, uitgeverijen (publishers), muzikanten, nabestaanden alsook Buma/Stemra.

Clearance-traject videoclip: verschillende partijen

Door de clearance van de muziekrechten correct te regelen voorkomt u auteursrechtenclaims, takedowns, verwijderde social media accounts en aansprakelijkheid nadat u de videoclip heeft geüpload. Er bestaan geen standaardtarieven voor het syncen van muziek met beeld. Hierover kan worden onderhandeld. Ook kan toestemming geweigerd worden vanwege het verbodsrecht van de componist. Er kunnen dus geen garanties worden gegeven. Hou daarom altijd een alternatief achter de hand en zorg dat u de clearance ruim voor de project deadline in werking zet. Wij kunnen u hierbij terzijde staan.

Syncen: bij wie liggen de muziekrechten?

Stap 1 is dat wij uitzoeken waar de muziekrechten van de titel liggen en bij wie u vervolgens moet zijn. Er kunnen vervolgens schriftelijke afspraken worden gemaakt over zaken als looptijd, exclusiviteit, territorium en MFN Clausules (Most Favored Nations), hetgeen wil zeggen dat er bij een situatie waarin bijvoorbeeld de publishingrechten versnipperd zijn over 5 uitgeverijen, alle publishers zich conformeren aan de hoogste vraagprijs op basis van 100% uitgaverechten. Bij MFN gaat het derhalve om gelijke behandeling van de rechthebbenden, onafhankelijk van ieders rechtenpercentages.

Meer lezen

Best verdienende dode artiesten van 2018

Royalties uit auteursrechten en merkenrechten

Elk jaar publiceert Forbes een lijstje met de rijkste overleden beroemdheden. BNR Nieuwsradio Ochtendspits interviewde mr. Mauritz Kop van MuziekenRecht.nl op 8 november 2018 over het hoe en waarom van het geld dat dode artiesten nog altijd genereren.

De dode zanger Elvis Presley verdiende vorig jaar 30,1 miljoen euro. Komt al dat geld alleen voort uit royalty’s?

Het geld komt voort uit auteursrechten en naburige rechten oftewel royalty’s én door merkrechten en handelsnaamrechten. Denk aan merchandise van de artiest als merk, zoals parfum van Elizabeth Taylor of petjes met Tupac Shakur. Of auteursrechten op een boek van Albert Einstein, of een woordmerk op zijn naam. Maar ook uit alle films waarin Elvis speelde. Daar komen nog steeds royalty’s uit voort, vanwege de openbaring en verveelvoudiging van die films op internet en televisie.

Hoe zit het met auteursrechten, filmrechten en merkrechten?

De auteursrechten op werken zoals muziek of boeken gelden tot 70 jaar na de dood van de maker, daarna komen ze in het publiek domein. In het geval van Elvis naar Nederlands recht tot het jaar 2048, in het geval van David Bowie tot 2087. Heel lang dus. Bij film geldt de wettelijke beschermingsduur doorgaans tot 50 jaar na release van de film. De merkrechten aan de andere kant gelden 10 jaar en moeten daarna worden verlengd, maar u kunt tot in de eeuwigheid blijven verlengen.

Direct na overlijden zien we een piek in het geld dat er wordt gegenereerd door exploitatie van de rechten, zoals recent bij David Bowie, Prince en Avicii.

Meer lezen

CPO Seminar Muziek & Recht Concertgebouw Amsterdam

Postacademisch onderwijs aan advocaten, rechters en hoogleraren over het muziekrecht

Op maandag 16 april 2018 organiseerde het Centrum voor Postacademisch juridisch Onderwijs (CPO) van de Radboud Universiteit Nijmegen een seminar over het Muziekrecht. Ik gaf daar een postacademische cursus muziekrechten en muziekcontracten. Het CPO verzocht mij enkele maanden eerder om de cursus ook muzikaal te omlijsten. In het Concertgebouw in Amsterdam. Hieronder een terugblik op dit bijzondere juridische event.

Het was me al snel duidelijk: voor deze cursus was veel muziek nodig.

Publiek Domein Quiz

Mijn idee voor de Publiek Domein Quiz was als volgt: Ons CPO ensemble zou live enkele bekende thema’s van klassieke en populaire muziekwerken aan het publiek voordragen. De cursisten moeten vervolgens raden om welk stuk het gaat en wie de componist is. Zodra we er achter zijn gekomen wie de componist is, mag het publiek haar hand opsteken als men denkt dat het werk zich in het publiek domein bevindt, of dat het in Nederland nog wordt beschermd door het auteursrecht. We deden dit in 2 blokken, 1 voor de pauze en 1 na de pauze. In de pauze speelden we integraal:

O Magnum Mysterium - Tomás Luis de Victoria (Spanje, c. 1548 - 1611). Publiek domein.

Er moest dus een klein orkestje komen. Het lukte gelukkig om een kwartet samen te stellen dat bestond uit 2 beroepsmuzikanten en 2 dubbelgeschoolde juristen. Dit ensemble - met op papier een ongelooflijke staat van dienst - deed mij ergens denken aan het Prinsengrachtensemble, waarvan ik 25 jaar geleden met veel plezier deel uitmaakte. Ook als klarinettist. En ook interdisciplinair in die zin dat het bestond uit (tamelijk) muzikale juristen.

Meer lezen