Een DJ-mix online zetten in 2026: welke rechten per track meespelen, wat Mixcloud, YouTube en Twitch al regelen en waarom de clubset onder artikel 7 WNR valt

Een DJ draait op zaterdag een set in een club, neemt hem op en zet hem op zondag online. Op Mixcloud blijft de mix staan, op YouTube komen binnen een dag de eerste claims, terwijl dezelfde tracks in de club zonder problemen klonken. Dat verschil volgt uit de Nederlandse wet en uit de licenties die elk platform wel of niet heeft afgesloten.

In de club: Buma-licentie en Sena-vergoeding

Voor de composities neemt de club een licentie bij Buma. Voor de opnames geldt artikel 7 van de Wet op de naburige rechten: een fonogram dat voor commerciële doeleinden is uitgebracht, mag openbaar worden gemaakt zonder toestemming van label en muzikanten, zolang de gebruiker een billijke vergoeding aan Sena betaalt. Voor ongereleasede promo's en dubplates gelden de voorwaarden van de afzender.

Online: rechten per track, deels geregeld door het platform

Een opgenomen mix die op aanvraag te beluisteren is, valt buiten artikel 7 WNR. Reproductie en online beschikbaarstelling vallen onder het verbodsrecht van de fonogrammenproducent en de uitvoerenden (artikel 6 en 2 WNR) en van de makers (artikel 12 en 13 Auteurswet). Die rechten moeten geregeld zijn, maar niet altijd door de DJ zelf. Mixcloud heeft licenties die ook de opnames dekken, binnen uploadregels: maximaal drie tracks per album en vier per artiest in een show. Twitch heeft een DJ-programma voor livestreams, zonder terugkijkversies. Op YouTube beslissen rechthebbenden via Content ID per match of een video wordt geblokkeerd of gemonetiseerd; dat is geen toestemmingsregeling. En wie een mix commercieel inzet, valt bij BumaStemra al snel buiten de dekking voor particulier gebruik.

Edits, promo's en de opname in je optreedcontract

Een eigen edit of mashup is een bewerking waarvoor artikel 13 Auteurswet toestemming van maker en uitgever vraagt. Promo's uit een promopool mag je meestal in sets draaien, niet zonder meer online verspreiden. En als een club of festival je set opneemt voor een stream of aftermovie, hoort in het optreedcontract te staan wie opneemt, wie de licenties regelt, wie producent van de opname is en of online gebruik in de gage zit.

Meer lezen

Een beat leasen of exclusief kopen in 2026: wat de lease dekt, waarom exclusiviteit schriftelijk moet (artikel 2 lid 3 Auteurswet) en welk Buma/Stemra-aandeel de producer krijgt

Op beatplatforms staat naast elke instrumental een rij knoppen: een goedkope lease, een duurdere lease met losse sporen, en een exclusieve aankoop. Wie op de goedkoopste knop drukt, sluit een contract. Daarin staat hoeveel streams je mag halen, of je de beat op YouTube mag zetten, welk deel van de auteursrechtvergoedingen naar de producer gaat en of die producer de beat later nog aan anderen verkoopt.

Wat een beatlease juridisch is

Een beat heeft twee lagen. De muziek is, als ze oorspronkelijk genoeg is, een werk waarop de producer auteursrecht heeft; het audiobestand is een fonogram waarop de producer als eerste vervaardiger een naburig recht heeft (artikel 6 Wet op de naburige rechten). Een lease is een niet-exclusieve licentie op beide lagen. Daarvoor geldt geen vormvereiste, dus een aangeklikte licentie bindt je. Ga je boven het afgesproken plafond aan streams of weergaven, dan hangt het van de clausule af wat er gebeurt: bijkopen tegen een vaste prijs, of gebruik buiten de licentie, en dat laatste kan naast contractbreuk ook inbreuk opleveren.

Waarom exclusief kopen een schriftelijk contract vraagt

Voor een exclusieve licentie of een overdracht eist artikel 2 lid 3 Auteurswet een schriftelijke overeenkomst. Verleent de maker die exclusiviteit, dan omvat ze alleen wat uitdrukkelijk is opgeschreven of noodzakelijk uit de aard van de overeenkomst volgt. Een overdracht vraagt daarnaast een akte van levering. Een elektronische overeenkomst kan aan de eis voldoen, maar een betaalbevestiging met alleen het woord ‘exclusive’ zegt weinig over wat er is verleend. Let ook op leases die al eerder zijn verkocht: de meeste voorwaarden laten die doorlopen, zodat je exclusieve beat al op andere nummers kan staan.

Het aandeel van de producer bij Buma/Stemra en de master

Zet je tekst en melodie op de beat, dan ontstaat een nieuw nummer met meerdere makers. De verdeling die je bij Buma/Stemra aanmeldt, moet kloppen met wat de licentie of een aparte afspraak zegt, anders volgt later een geschil over uitkeringen. Wie de master van het nieuwe nummer bezit, de artiest of het label, hangt af van de feiten en de afspraken. In elk geval zit de opname van de producer erin, en die mag alleen worden gebruikt binnen de lease. In het artikel bespreken we ook Content ID-claims, samples in de beat, de vrijwaring die je van de producer wilt en een checklist van vijf punten om te controleren voordat je betaalt.

Meer lezen

EU-auteursrechtrichtlijn (art. 17): uploadfilters, de value gap en wat het voor jou betekent

Sinds 7 juni 2021 is Europa's antwoord op de macht van de grote techplatforms in de Nederlandse Auteurswet verankerd. Het voorstel dat jarenlang als “artikel 13” door het nieuws ging, werd artikel 17 van de DSM-richtlijn (Richtlijn (EU) 2019/790) en is in Nederland omgezet in artikel 29c Auteurswet. De kern: platforms als YouTube, Facebook en Instagram zijn nu zelf aansprakelijk voor wat hun gebruikers uploaden, tenzij zij vooraf licenties sluiten of effectief filteren.

De value gap en de juridische omslag

Achter de wet zit de “value gap”: grote platforms verdienen veel aan auteursrechtelijk beschermd materiaal dat gebruikers uploaden, terwijl de makers daar weinig van terugzien. Artikel 29c lid 1 Aw bepaalt dat de platformaanbieder de door gebruikers aangeboden werken zelf openbaar maakt — en dus toestemming nodig heeft. Ontbreekt die licentie, dan is het platform in beginsel aansprakelijk. Dat was lange tijd ondenkbaar: het moderne internet was gebouwd op het idee dat een platform niet verantwoordelijk is voor wat zijn gebruikers plaatsen.

Licentie of filter

Een platform ontkomt aan aansprakelijkheid alleen via de drie cumulatieve voorwaarden van artikel 29c lid 2 Aw: naar beste vermogen toestemming proberen te krijgen, naar beste vermogen voorkomen dat door rechthebbenden aangewezen werken beschikbaar zijn, en na een onderbouwde melding snel verwijderen. Die tweede eis verklaart het beladen woord “uploadfilter”. YouTube draait al meer dan tien jaar zijn herkenningssysteem Content ID, dat — zoals NRC-redacteur Marc Hijink optekende — per minuut honderden uren video controleert.

De rem op overblokkering

Omdat filters legitieme parodieën, citaten en memes ten onrechte kunnen blokkeren, bevat de wet waarborgen. Artikel 29c lid 5 verbiedt het blokkeren van niet-inbreukmakende uploads, lid 6 sluit een algemene toezichtsverplichting uit, en lid 7 eist een klachtenprocedure met een “aan menselijke toetsing onderworpen oordeel”. De parodie- en meme-exceptie staat in artikel 18b Auteurswet. Auteursrechtspecialist Mauritz Kop, die het Europees Parlement academisch adviseerde, noemde het compromis in NRC niettemin “een degeneratie van het auteursrecht” en bepleitte een techniekneutrale open norm naar het model van het Amerikaanse fair use.

Wat het voor u betekent

Voor makers is artikel 29c een drukmiddel om platforms tot licentie te dwingen; voor uploaders bieden artikel 18b en de waarborgen van artikel 29c uw rechtmatige gebruik bescherming. Opkomende platforms vallen onder het lichtere regime van artikel 29d. Laat in alle gevallen uw licenties of platformvoorwaarden toetsen door een gespecialiseerde jurist.

Meer lezen