Stel: een producer neemt een cover op van een bekende Nederlandse hit, in oorspronkelijke vorm, tekst en melodie intact. De zangpartij laat hij inzingen door een AI-model dat de stem van de originele artiest nabootst. De distributeur levert de track af, Spotify, YouTube en Deezer zetten hem online, en drie weken later dient de originele artiest bij twee van de drie platforms een klacht in. Wat er dan gebeurt, verschilt per platform. In 2018 schreef M&R wanneer een cover, bewerking of vertaling toestemming vraagt; op 4 september 2026 volgde welke toestemming per exploitatievorm nodig is. Dit artikel gaat over het onderdeel dat die twee stukken bewust buiten beschouwing lieten: de stem, en wat de platforms daar sinds 2025 zelf mee doen.
Wat er in 2026 anders ligt dan bij de cover van 2018: de compositie is collectief gelicentieerd, de stem niet
Voor de compositie verandert een AI-stem niets. Een cover in oorspronkelijke vorm valt op de grote streamingdiensten onder de licentie die het platform zelf bij Buma/Stemra en haar zusterorganisaties afneemt, en voor een fysieke oplage of eigen verkoop vraagt de artiest een eigen Stemra-licentie. Wie tekst of melodie wijzigt, heeft daarnaast de toestemming van de rechthebbende nodig op grond van artikel 13 Auteurswet. Dat was de kern van beide eerdere artikelen en die kern staat.
De AI-stemkloon voegt een laag toe waar geen collectieve regeling voor bestaat. Buma/Stemra beheert composities, niet stemmen. Sena verdeelt vergoedingen voor opnames en uitvoeringen, niet voor nabootsingen. De originele artiest heeft voor de release van de cover dus niets toegestaan, terwijl er een synthetische zangstem op staat die zijn herkenbare stemkenmerken nabootst; alleen als hij zelf mede-auteur van de compositie is, ziet hij via Buma/Stemra iets terug. In die leemte hebben de platforms sinds 2025 hun eigen regels gezet, en die regels bepalen in de praktijk sneller wat er met de track gebeurt dan een rechter dat kan.
Wat Spotify sinds 25 september 2025 doet: nabootsing van een stem alleen met toestemming van de nagebootste artiest
Op 25 september 2025 kondigde Spotify een nieuw beleid tegen nabootsing aan. De kernzin uit de aankondiging is kort: stemnabootsing is in muziek op Spotify alleen toegestaan als de nagebootste artiest het gebruik heeft geautoriseerd. Het beleid geldt uitdrukkelijk voor AI-stemklonen en voor andere vormen van ongeautoriseerde stemimitatie, en geeft de artiest volgens Spotify een duidelijker route om een claim in te dienen. In dezelfde aankondiging zei Spotify meer te investeren in het proces voor "content mismatch", waarbij muziek ten onrechte op het profiel van een andere artiest wordt afgeleverd, en artiesten zo'n mismatch ook al vóór de release te laten melden. Daarnaast kwam er een spamfilter tegen massale uploads en kunstmatig korte tracks, en werkt Spotify met de industrie aan een standaard voor AI-vermeldingen in de credits van een track.
De beleidspagina voor artiesten maakt de werking concreet. Spotify verwijdert muziek die de stem van een andere artiest zonder diens toestemming nabootst, met AI of op een andere manier, ook als de uploader zich niet voor die artiest uitgeeft en ook als de naam van de nagebootste artiest in de credits ontbreekt terwijl de stem duidelijk als de zijne herkenbaar is. Het beleid kent uitzonderingen, zoals bepaalde vormen van parodie. En het werkt op klacht: Spotify weet niet of een stem een gecleard sample of een samenwerking is en heeft daarom een claim nodig van de artiest zelf of van iemand die namens hem optreedt, via het juridische formulier onder "Publicity / Likeness". Voor de producer uit de openingsalinea betekent dit dat de cover met de gekloonde stem op Spotify blijft staan tot de artiest klaagt, en daarna alleen als die toestemming heeft gegeven of een uitzondering opgaat. Dat is een platformregel, en de distributeur en Spotify passen haar toe zodra de artiest zich meldt.
Wat YouTube doet: een privacyverzoek voor een synthetische stem, naast de gewone auteursrechtklacht
YouTube behandelt de gekloonde stem als een mogelijke privacykwestie, zonder automatische verwijdering. De privacyrichtlijnen van YouTube noemen als te melden schending dat iemand met AI of andere middelen je stem of beeld wijzigt of genereert zonder toestemming, met als voorbeeld gesimuleerde audio waarin een persoon iets lijkt te zeggen dat hij nooit heeft gezegd. De persoon moet in de content uniek herkenbaar zijn en het verzoek moet van die persoon zelf of van zijn wettelijke vertegenwoordiger komen. Bij de beoordeling weegt YouTube volgens zijn toelichting op het privacyklachtproces onder meer mee of de content gewijzigd of synthetisch is, of dat aan kijkers is bekendgemaakt, of de persoon uniek herkenbaar is, hoe realistisch de content is, of er sprake is van parodie, satire of een ander publiek belang, en of een bekend persoon in gevoelig gedrag wordt getoond. Dat spoor staat los van Content ID en van de auteursrechtklacht, die over de compositie of de opname gaan; de originele artiest hoeft voor het privacyverzoek dus geen auteursrecht op de cover te bezitten. Hoe Content ID een cover behandelt, beschreef het artikel van 4 september.
Wat Deezer doet: AI-tagging sinds 20 juni 2025 en verwijdering van frauduleuze AI-tracks sinds juli 2026
Deezer koos een derde route. Op 20 juni 2025 voerde het platform een AI-label in voor albums met volledig door AI gegenereerde tracks; op dat moment was volgens Deezer 18 procent van de dagelijkse aanlevering, ruim 20.000 tracks per dag, volledig synthetisch. Getagde tracks worden uitgesloten van algoritmische aanbevelingen en redactionele playlists. Op 21 juli 2026 meldde Deezer dat AI-tracks in juni 2026 voor het eerst meer dan de helft van alle nieuwe uploads uitmaakten, gemiddeld 90.000 per dag in die maand, en dat het platform voortaan AI-tracks verwijdert die voor streamingfraude worden gebruikt of die zes maanden of langer niet zijn gestreamd. Beide bronnen gaan uitsluitend over volledig door AI gegenereerde tracks. Zij zeggen niets over een menselijk geproduceerde cover met alleen een synthetische zangstem, en zij tonen geen afzonderlijk Deezer-beleid voor stemnabootsing aan. Wat wel vaststaat: een track die Deezer als volledig AI-gegenereerd herkent, krijgt een label en blijft buiten de aanbevelingen, en verwijdering volgt volgens deze bronnen bij fraude of stilstand.
Welke rechten de nagebootste artiest in Nederland heeft: naburig recht, artikel 21 Auteurswet, AVG en onrechtmatige daad
De Nederlandse wet kent geen apart recht op de eigen stem. Artikel 2 Wet op de naburige rechten geeft de uitvoerende kunstenaar het uitsluitend recht op het opnemen, reproduceren, verspreiden en openbaar maken van zijn uitvoering en van opnames daarvan. De fonogrammenproducent heeft daarnaast eigen rechten op de opname op grond van artikel 6 van dezelfde wet. Het louter nabootsen van stemkenmerken valt niet vanzelf onder artikel 2 of artikel 6; of een kloon herkenbare beschermde elementen uit een concrete uitvoering of opname overneemt, wordt per geval beoordeeld. Is een bestaande opname als trainingsmateriaal gebruikt, dan roept dat eigen vragen op onder de Wet op de naburige rechten, waarbij de training en de gegenereerde cover apart worden beoordeeld: brongebruik op zichzelf bewijst nog niet dat de uiteindelijke cover een beschermde uitvoering of een fonogram reproduceert. Artikel 21 Auteurswet, het portretrecht, gaat over een afbeelding en niet over een stem.
Twee routes blijven daarnaast open. De eerste loopt via de AVG: een stemkloon die tot een bepaalde artiest herleidbaar is, is een persoonsgegeven, en het maken en verspreiden ervan zijn verwerkingen waarvoor een grondslag nodig is; de artiest kan bezwaar maken en om wissing vragen, met de uitzonderingen die voor artistieke uitingen gelden. De tweede is de onrechtmatige daad van artikel 6:162 BW: het commercieel uitbuiten van de herkenbare stem en identiteit van een artiest zonder toestemming, zeker waar het publiek de cover voor het werk van die artiest kan aanzien. Hoe zwaar dat weegt, hangt af van de omstandigheden en er is nog geen vaste Nederlandse rechtspraak over gekloonde zangstemmen. M&R zette het bredere kader in 2025 uiteen in Muziekrecht en AI: van gegenereerde werken tot stemklonen.
Daar komt sinds 2 augustus 2026 de AI-verordening bij. Artikel 50, vierde lid, legt op de gebruiksverantwoordelijke van een AI-systeem dat een deepfake maakt, volgens artikel 3, punt 60, content die een bestaande persoon natuurgetrouw nabootst én ten onrechte authentiek of waarheidsgetrouw kan lijken, de plicht om bekend te maken dat de content kunstmatig is gegenereerd of gemanipuleerd; voor kennelijk artistieke of creatieve werken geldt een aangepaste vorm van die openbaarmaking, die het genot van het werk niet mag belemmeren. Hoe die vermelding in een release past, staat in AI-muziek in je release: wat je vermeldt vanaf 2 augustus 2026. De vermelding vervangt geen toestemming en bewijst niet wie is nagebootst; zij maakt de cover met gekloonde stem herkenbaar als synthetisch, meer niet.
Wat de coverartiest in 2026 zelf regelt vóór de upload
De praktische volgorde is kort. Wie een cover in oorspronkelijke vorm met een eigen stem of een ingehuurde zanger uitbrengt, regelt de compositie zoals de twee eerdere artikelen beschrijven en heeft aan de platformregels van dit artikel niets te vrezen. Wie een herkenbare bestaande stem wil gebruiken, vraagt de nagebootste artiest schriftelijk toestemming, met daarin welk model, welke output, welke exploitatievormen en welke looptijd zijn toegestaan en of de toestemming kan worden ingetrokken; welke clausules daarbij horen, werkte M&R uit in Vocal packs en stemklonen: hook of licentieprobleem?. Die toestemming is wat Spotify sinds september 2025 volgens zijn eigen beleid vraagt om de track te laten staan, en zij weegt mee als YouTube een privacyverzoek van de artiest beoordeelt; de vermeldingsplicht van de AI-verordening staat daar los van en blijft ook mét toestemming bestaan. Zonder die handtekening is de cover met gekloonde stem op Spotify een release met een houdbaarheidsdatum die de nagebootste artiest bepaalt.
Twijfel je of de afspraken over de stem, de cover of het gebruik van AI duidelijk genoeg zijn? Met de contractscan van M&R zie je welke onderwerpen in het contract zijn geregeld en welke nog aandacht vragen. Wil je vooraf afspraken vastleggen met een zanger of een featured artiest, dan helpt de featured-artistcontract generator je aan een eerste versie, ook midden in de nacht.
Bronnen
- Spotify, "Spotify Strengthens AI Protections for Artists, Songwriters, and Listeners", newsroom, 25 september 2025 (nabootsingsbeleid, content mismatch, spamfilter, AI-vermeldingen in credits)
- Spotify for Artists, "Music that impersonates another artist's voice" (beleid, uitzonderingen, claimprocedure)
- YouTube Help, "YouTube Privacy Guidelines" (melding van met AI gewijzigde of gegenereerde stem of beeld zonder toestemming)
- YouTube Help, "Privacy complaint process" (beoordelingsfactoren voor gewijzigde of synthetische content)
- Burgerlijk Wetboek Boek 6, artikel 162 (onrechtmatige daad), geldende tekst per 16 juli 2026
- Verordening (EU) 2016/679 (AVG), artikel 4, 6, 17 en 21
- Deezer, "Deezer launches world's first AI tagging system for music streaming", newsroom, 20 juni 2025
- Deezer, "AI music has surpassed 50% of new music uploads for the first time", newsroom, 21 juli 2026
- Wet op de naburige rechten, artikel 2 (rechten van de uitvoerende kunstenaar) en artikel 6 (rechten van de producent van fonogrammen), geldende tekst per 1 januari 2026
- Auteurswet, artikel 13 (verveelvoudiging in gewijzigde vorm) en artikel 21 (portretrecht), geldende tekst per 1 januari 2026
- Verordening (EU) 2024/1689 (AI-verordening), artikel 3, punt 60 (deepfake) en artikel 50, vierde lid (transparantieverplichtingen, van toepassing sinds 2 augustus 2026)
- Buma/Stemra, "Jouw bewerkingen, covers en remixen"
- M&R, "Coveren, bewerken of vertalen van een liedje: mag dat?", 2018
- M&R, "Een cover, een bewerking of een vertaling uitbrengen in 2026: welke toestemming je per exploitatie nodig hebt", 4 september 2026
- M&R, "Vocal packs en stemklonen: hook of licentieprobleem?", 2026
Publiek geraadpleegd op 4 september 2026.
