Je naam in de credits van een song: wat artikel 25 Auteurswet en artikel 5 WNR geven, en wat een ghostwriter kan wegtekenen

Een tekstschrijver ziet op de releasedag haar tekst terug in de nieuwe single van een artiest, terwijl bij de credits alleen de naam van de artiest staat. Ze heeft haar rechten aan een uitgever overgedragen. Haar naam heeft ze daarmee niet weggegeven: daarover gaan artikel 25 van de Auteurswet en, voor de muzikanten op de opname, artikel 5 van de Wet op de naburige rechten.

Wat een songwriter houdt na overdracht

Artikel 25 lid 1 Auteurswet geeft de maker, ook na overdracht van het auteursrecht, het recht zich te verzetten tegen openbaarmaking zonder zijn naam, tegen openbaarmaking onder de naam van een ander, tegen wijzigingen en tegen aantasting van zijn eer of naam. Voor naamsvermelding geldt een redelijkheidstoets: de radio hoeft niet bij elk nummer de schrijvers te noemen, een creditsveld op een streamingdienst of een hoes is een ander verhaal. Na het overlijden van de maker gaan deze rechten over op wie hij bij testament aanwijst, en anders op zijn nabestaanden.

Wat je kunt wegtekenen, en wat niet

Artikel 25 lid 3 laat volledige afstand toe van het recht om genoemd te worden. Van de andere rechten kan de maker alleen afstand doen voor wijzigingen in het werk of de titel. Het verzet tegen openbaarmaking onder een andere naam valt daarbuiten. Voor ghostwriting betekent dat: een song zonder schrijversnaam (na afstand) of onder een zelfgekozen pseudoniem (de afgesproken aanduiding als maker) past binnen de wet, een artiest die zich als enige schrijver laat vermelden staat op minder vaste grond dan het contract suggereert. Royalty's lopen via de werkaanmelding bij Buma/Stemra en het publishingcontract, een eigen spoor naast de credit.

Sessiemuzikanten en producers

Uitvoerende kunstenaars hebben in artikel 5 WNR vergelijkbare rechten, met dezelfde redelijkheidstoets bij een ontbrekende naam en bij wijzigingen, maar zij kunnen van naamsvermelding en van verzet tegen wijzigingen schriftelijk afstand doen. Die afstand staat vaak in het sessiecontract naast de buy-out. Alleen het verzet tegen aantasting van eer of naam blijft altijd bij de muzikant. Een producer heeft alleen een wettelijk recht op naamsvermelding als hij heeft meegeschreven of zelf speelt; anders hangt zijn credit af van het producercontract. Het artikel sluit af met vijf punten over credits die in elk publishing-, sessie- of producercontract thuishoren.

Meer lezen

Trump mag muziek Rolling Stones niet gebruiken tijdens verkiezingscampagne

Deze blog is een transcript van een live radio 3FM interview dat mr. Mauritz Kop op maandag 6 juli 2020 bij BNN/VARA gaf over muziekrechten en President Donald Trump. Dit naar aanleiding van bekende artiesten als Adele, de Rolling Stones, Tom Petty en Neil Young, die niet willen dat de Amerikaanse president hun muziek gebruikt in zijn verkiezingscampagne. Een succesvol verbod is mogelijk via een uitzondering op de Ascap/BMI "Political Entities License". Uitleg over muziekrechten, licenties en publiek domein in Europa en de Verenigde Staten. Ook aandacht voor IP en artificiële intelligentie.

Wat zijn muziekrechten eigenlijk?

Muziekrechten zijn een verschijningsvorm van intellectuele eigendomsrechten. Muziekrechten worden beschreven in de Auteurswet en de Wet naburige rechten. Zoals rechten van een componist, tekstdichter, uitvoerend muzikant en audioproducent. Zie het als een regenboog van rechtenlagen waarbij elke kleur symbool staat voor een bepaald soort recht, afhankelijk van iemands rol bij het ontstaan van een compositie, lyrics en de audiomaster. In het muziekrecht gaat het vaak over licenties, om toestemming krijgen voor muziekgebruik.

Belangrijker nog, wat kun je ermee?

Deze rechten geven de eigenaar het exploitatierecht, het recht om gebruik door een ander te verbieden en het recht om op te treden tegen derden die het zonder toestemming gebruiken. Auteurs hebben dus een vergoedingsrecht en een verbodsrecht.

Hoe krijg je die rechten? Moet je daarvoor muziek uitbrengen?

Nee, dan verlies je ze juist vaak, met name als je een onevenwichtig contract tekent. Auteursrechten ontstaan vanzelf, als je iets origineels maakt waarbij je creatief bent geweest. Het gaat om een minimum aan creatieve handelingen en originaliteit.

Zit er een leeftijd aan? Stel een artiest zou muziek maken en is 16 jaar? Gaat het dan naar hem/haar of de ouders?

Er zit geen leeftijd aan, wel moet je 18 jaar oud zijn om een muziekcontract rechtsgeldig te kunnen ondertekenen. Anders moeten ouders tekenen als wettelijk vertegenwoordigers. Daarnaast moet je een mens zijn en geen machine. Een slimme robot die muziek produceert krijgt geen auteursrechten. Die muziek komt direct in het publiek domein. Dat onderwerp sluit aan op mijn onderzoeksopdracht aan Stanford University in Silicon Valley, Californië. Dit onderzoek heeft ook met IP te maken en zoekt naar een optimaal innovatieklimaat in zowel Europa als de VS waarbij de maatschappelijke impact van transformatieve technologie zoals AI, quantum computing, blockchain en VR in balans wordt gebracht, met respect voor onze grondrechten en democratische waarden. Ik focus me daarbij op 3 sectoren: Pharma, Voeding en Entertainment, Media en Kunst. Allemaal 1e levensbehoeftes dus! Onderzoeksoutput gaat in de vorm van gepubliceerde artikelen direct naar Brussel en Washington, zodat politici en wetgevers een breder scala aan effectieve beleidsmogelijkheden voorgeschoteld krijgen om uit te kiezen.

Meer lezen

Coveren, bewerken en vertalen van bestaande liedjes mag dat zomaar?

Coversongs - heb ik toestemming nodig van de auteursrechthebbenden?

Voor het opnemen of uitvoeren van de akkoorden, zanglijn en liedtekst van een bestaand liedje waarop nog auteursrechten rusten is er altijd toestemming nodig van alle betrokken rechthebbenden. Dat zijn de componist, tekstdichter en de uitgever. Voorafgaande toestemming bij het coveren, bewerken of vertalen van een bestaand liedje is de hoofdregel.

Kan ik die cover vervolgens op streamingdienst Spotify zetten?

Spotify heeft in Nederland afspraken met Buma/Stemra en met publishers gemaakt over covers. Het moet dan wel een 1 op 1 100% dezelfde versie zijn. Die afspraken, met een moeilijk woord licenties, maken het mogelijk dat artiesten een cover van een bekend popliedje op Spotify zetten, zonder dat zij daarvoor van te voren toestemming hoeven te vragen aan de componist en de tekstdichter. Die toestemming is namelijk al collectief gegeven, ofwel door de collectieve rechtenorganisatie van de auteurs, ofwel door hun uitgeverijen.

Artiesten moeten dan wel bij het uploaden van de track aangeven wie de oorspronkelijke bedenkers zijn van een liedje. Zodat die bedenkers geld ontvangen voor hun auteursrechten.

Meer lezen