Een sessiemuzikant tekent een buy-out na een studiodag: wat artikel 9 WNR eist en welke rechten de muzikant houdt

Neem een denkbeeldige sessiedrummer uit Hilversum die op een dinsdag acht nummers inspeelt voor het debuutalbum van een singer-songwriter. Ze krijgt vierhonderd euro voor de dag en tekent bij vertrek een formulier van één alinea: alle rechten op de opnamen gaan over aan de producent, tegen een eenmalige vergoeding. Twee jaar later staat een van die nummers in een reclamespot en hoog in de streaminglijsten. Wat haar handtekening heeft overgedragen, en wat ze ondanks die handtekening behoudt, regelen de Wet op de naburige rechten (WNR) en, via artikel 2b WNR, het auteurscontractenrecht van de Auteurswet.

Een glanzende esdoornhouten snaredrum met verchroomde spanners en twee gekruiste drumstokken, naast een messing hi-hat, in een lichte opnamestudio met eikenhouten vloer, houten diffusors en een kobaltblauw akoestisch paneel


Welke rechten een sessiemuzikant heeft op zijn opgenomen partij (artikel 2 WNR)

Een sessiemuzikant is uitvoerende kunstenaar. Artikel 2 WNR geeft hem het uitsluitend recht om toestemming te verlenen voor het opnemen van zijn uitvoering, het reproduceren van die opname, het in het verkeer brengen ervan en het uitzenden of beschikbaar stellen voor het publiek, waaronder streaming. De producent die de opname maakt, heeft daarnaast een eigen recht als fonogrammenproducent (artikel 6 WNR). Voor iedere exploitatie van de master waarvoor dat uitsluitend recht geldt, heeft de producent dus ook de toestemming van de muzikanten nodig, en de buy-out is de gangbare manier om die in één keer te verkrijgen.

Is de muzikant in loondienst, bijvoorbeeld als vast lid van een orkest, dan geldt artikel 3 WNR. De werkgever mag de rechten exploiteren voor zover dat is afgesproken of volgt uit de aard van de arbeidsovereenkomst, de gewoonte of de redelijkheid en billijkheid, en is in beginsel een billijke vergoeding verschuldigd voor iedere vorm van exploitatie. De meeste sessiemuzikanten werken als zelfstandige en vallen buiten die regeling. Voor hen beslist het contract dat ze in de studio tekenen.


Wat artikel 9 WNR eist van een buy-out op papier

Een overeenkomst waarin de rechten van artikel 2 geheel of gedeeltelijk worden overgedragen of waarin een exclusieve licentie wordt verleend, wordt volgens artikel 9 lid 2 WNR schriftelijk aangegaan. Voor de overdracht zelf is bovendien een daartoe bestemde akte nodig (artikel 9 lid 3 WNR, met verwijzing naar artikel 3:95 BW). Een mondelinge afspraak aan de mengtafel of een appje met "prima, alles is van jullie" draagt de rechten dus niet over. Zo'n afspraak kan hooguit een niet-exclusieve toestemming opleveren voor het gebruik waarvoor de opname kennelijk bedoeld was, zoals het uitbrengen van het album.

Voor de praktijk weegt de uitlegregel in hetzelfde artikel zwaarder. Een overdracht of exclusieve licentie door de uitvoerende kunstenaar omvat alleen de bevoegdheden die uitdrukkelijk in de overeenkomst staan of die noodzakelijkerwijs uit de aard en strekking ervan voortvloeien (artikel 9 lid 3 WNR). Een formulier dat alleen "alle rechten op de opnamen" noemt, geeft daardoor een zwakke basis voor gebruik dat partijen op die dinsdag niet voor ogen hadden, zoals een synclicentie voor een reclame. Een producent die een volledige buy-out wil, somt de exploitatiewijzen dus op, en de muzikant die tekent, ziet aan die opsomming wat hij afstaat.


Welke regels uit de Auteurswet via artikel 2b WNR ook voor sessiemuzikanten gelden

Artikel 2b WNR verklaart hoofdstuk 1a van de Auteurswet, het auteurscontractenrecht, van overeenkomstige toepassing op de uitvoerende kunstenaar. De sessiemuzikant heeft daardoor recht op een billijke vergoeding (artikel 25c Auteurswet) en kan een aanvullende billijke vergoeding vorderen als de afgesproken vergoeding onevenredig is in verhouding tot de opbrengst van de exploitatie (artikel 25d). Die bestsellerregel bespraken we voor songwriters in de blog over een song die voor een vast bedrag werd verkocht en daarna een hit werd; via artikel 2b werkt ze ook voor de muzikant op de opname. Een beding dat voor hem onredelijk bezwarend is, is vernietigbaar (artikel 25f lid 2), en van deze rechten kan hij geen afstand doen (artikel 25h lid 1). Ze gelden ongeacht het gekozen recht wanneer de overeenkomst zonder rechtskeuze door Nederlands recht zou worden beheerst of de exploitatie geheel of in overwegende mate in Nederland plaatsvindt (artikel 25h lid 2).

Ook de informatieplicht van artikel 25ca Auteurswet geldt: de exploitant informeert minstens eens per jaar over de exploitatiewijzen, de inkomsten en de verschuldigde vergoeding. Voor sessiemuzikanten zit hier een drempel. Volgens lid 3 vervalt de plicht als het aandeel van de maker in het gehele werk niet significant is, tenzij hij aantoont dat hij de informatie nodig heeft om een beroep op artikel 25d te kunnen doen. Of een bijdrage significant is, hangt af van haar betekenis voor de uitvoering en het werk, en niet van het aantal nummers op het album waarop de muzikant speelt. Is haar bijdrage niet significant, dan moet de drummer aantonen dat ze de informatie nodig heeft voor een beroep op artikel 25d, bijvoorbeeld om te beoordelen of haar dagvergoeding onevenredig laag is geworden.


Wat de buy-out laat staan: naamsvermelding (artikel 5 WNR) en de Sena-vergoeding (artikel 7 WNR)

Artikel 5 WNR geeft de muzikant, ook nadat hij zijn rechten heeft overgedragen, het recht zich te verzetten tegen openbaarmaking van zijn uitvoering zonder vermelding van zijn naam, tenzij dat verzet in strijd zou zijn met de redelijkheid. Hetzelfde artikel beschermt hem tegen wijzigingen en aantasting van de uitvoering onder de voorwaarden die het noemt. Wat dat voor credits op releases en streamingdiensten betekent, beschreven we in de blog over je naam in de credits van een song.

Wordt een uitgebrachte opname op de radio uitgezonden of in een café of winkel gedraaid, dan is daarvoor geen toestemming nodig, maar wel een billijke vergoeding (artikel 7 lid 1 WNR). Die vergoeding komt toe aan de uitvoerende kunstenaar en de producent of hun rechtverkrijgenden en wordt tussen hen gelijkelijk verdeeld (artikel 7 lid 4). In Nederland int en verdeelt Sena deze vergoeding. Voor streaming geldt de regeling niet, want het beschikbaar stellen voor het publiek valt onder het exclusieve recht van artikel 2 (artikel 7 lid 1, tweede volzin). Streaminginkomsten lopen daardoor via het recht dat de muzikant met de buy-out overdraagt, terwijl de vergoeding voor radio, horeca en winkels een afzonderlijke wettelijke aanspraak is. Omdat artikel 7 lid 4 ook rechtverkrijgenden noemt, kan een ruim geformuleerde overdrachtsclausule proberen die aanspraak mee te nemen. Een muzikant die zijn deel wil houden, laat in het contract opnemen dat de vergoeding van artikel 7 WNR buiten de overdracht valt, en zorgt dat zijn medewerking aan de opname bij Sena bekend is.

Voor de reclamespot uit de openingscasus werkt artikel 7 anders. Is een opname met toestemming gesynchroniseerd in een film, serie of reclame, dan zendt een televisieomroep volgens het Hof van Justitie van de EU een audiovisueel werk uit en geen fonogram, zodat de vergoeding van artikel 7 voor die uitzending niet verschuldigd is (Atresmedia, C-147/19, 18 november 2020). Sena meldt dat voor muziek in commercials op de zenders van RTL Nederland en Talpa TV sinds muziekjaar 2024 geen vergoeding meer aan Sena wordt betaald (Sena over het Atresmedia-arrest). Wat de drummer aan de reclame verdient, hangt daardoor af van de synclicentie die de producent sluit en van wat haar eigen contract over synchronisatie zegt. Hoe dat bij film en series uitpakt, beschreven we in de blog over de synclicentie voor een Nederlandse film of serie.


Wanneer de sessiemuzikant ook mede-maker van de compositie is

Artikel 2 WNR beschermt de uitvoering. Een sessiemuzikant die in de studio zelf een partij bedenkt, zoals een baslijn, een gitaarriff of een strijkersarrangement waaraan het nummer herkend wordt, kan daarnaast een bijdrage leveren die auteursrechtelijk beschermd is. Daarvoor moet die bijdrage een eigen intellectuele schepping zijn, met vrije creatieve keuzes van de muzikant. Een gangbare groove, of een partij die precies volgt wat de componist heeft uitgeschreven, haalt die drempel meestal niet. Haalt de bijdrage de drempel wel, dan dekt een buy-out van de uitvoering het auteursrecht niet: voor de overdracht daarvan eist artikel 2 lid 3 Auteurswet een schriftelijke overeenkomst en een akte. De verdeling van de auteursrechtelijke inkomsten via Buma/Stemra volgt bovendien de verdeling die de makers bij de registratie van het werk opgeven. Het is daarom verstandig de verdeling van het auteursrecht nog op de opnamedag vast te leggen, zolang iedereen weet wie welke partij bedacht.


Zes punten voor een buy-out van een sessiedag

  • Overdracht of licentie: noem welke van de twee het is, en leg een overdracht vast in een door de muzikant ondertekende akte (artikel 9 WNR).
  • Exploitatiewijzen: noem album, singles, streaming en fysieke dragers, en vermeld synchronisatie in film, serie en reclame apart. Wat niet genoemd is, valt bij twijfel buiten de overdracht.
  • Vergoeding: de dagvergoeding, en eventueel een bonus bij een synclicentie of boven een afgesproken aantal streams. Een producent die zo'n bonus afspreekt, verkleint de kans op een latere vordering op grond van artikel 25d Auteurswet.
  • Sena en sync: of de vergoeding van artikel 7 WNR bij de muzikant blijft, en of de muzikant meedeelt in de opbrengst van een synclicentie.
  • Credits: hoe de muzikant op releases en bij streamingdiensten wordt vermeld (artikel 5 WNR).
  • Eigen partijen: een aparte afspraak over de verdeling van het auteursrecht wanneer de muzikant een partij heeft bedacht.

Speel je binnenkort een sessie, of heb je net zo'n formulier van één alinea getekend, laat het dan rustig doorlopen met de contractscan. Wil je als artiest of producent zelf een sessieafspraak opstellen, dan helpt de muziekcontracten-generator je om de punten hierboven meteen op papier te zetten.

Bronnen: Wet op de naburige rechten, artikelen 2, 2b, 3, 5, 6, 7 en 9; Auteurswet, artikel 2 en hoofdstuk 1a (artikelen 25b tot en met 25h); HvJ EU 18 november 2020, Atresmedia, C-147/19; Sena over het Atresmedia-arrest. Wetteksten geraadpleegd op 16 november 2026, versie geldend vanaf 1 januari 2026.