Je song in een Nederlandse film of serie: de synclicentie van uitgever en label, en wanneer Sena na het Atresmedia-arrest nog uitkeert

Een productiehuis wil 45 seconden van je single onder de slotscène van een Nederlandse dramaserie. Voor dat gebruik zijn twee aparte licenties nodig: één voor de compositie en de tekst, en één voor de opname. Wie welke handtekening zet, hangt af van de contracten die je eerder sloot met een muziekuitgever, een label of een distributeur.

Uitgever en label tekenen elk een eigen synclicentie

Muziek vastleggen onder bewegend beeld is een verveelvoudiging in de zin van artikel 13 Auteurswet. Voor de compositie geeft de rechthebbende op het auteursrecht toestemming. Bij een uitgeefcontract onderhandelt meestal de muziekuitgever; voor bestaand repertoire in films en documentaires biedt BumaStemra ook een aanvraagroute. Voor de opname heeft de producent van het fonogram het recht van artikel 6 WNR en hebben de uitvoerende muzikanten hun eigen recht onder artikel 2 WNR. Bij een labeldeal komt de masterlicentie meestal van het label; wie zelf uitbrengt, is vaak zelf de producent en tekent met de hele band.

Wanneer Sena voor de uitzending van de serie nog betaalt

Een opname die op de radio wordt gedraaid, levert via Sena een billijke vergoeding op onder artikel 7 WNR. Het Hof van Justitie oordeelde op 18 november 2020 in de zaak Atresmedia (C-147/19) dat een film of serie waarin een fonogram is verwerkt zelf geen fonogram is. Bij de uitzending ontstaat dan geen recht op die enkele vergoeding. In Nederland incasseert Sena sinds 2023 weer bij NPO, RTL en Talpa, behalve voor aangewezen programmacategorieën waarvoor de synchronisatie al contractueel is geregeld; bij RTL en Talpa zijn dat sinds 2024 alleen commercials. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden oordeelde op 7 april 2026 in de zaak tegen Ziggo dat artiesten en producenten in elk geval één keer betaald moeten worden. Wat de synclicentie over de masterfee en collectieve vergoedingen zegt, bepaalt dus of Sena later nog uitkeert.

Buma, de cue sheet en de negen punten van een goede licentie

De compositie blijft wel doorbetalen: zendt een omroep of streamingdienst met een Buma-licentie de serie uit, dan verdeelt Buma de uitvoeringsvergoeding over componisten, tekstdichters en uitgevers, op basis van de cue sheet die de producent opstelt. Artikel 25 Auteurswet begrenst daarnaast hoe ver een productiehuis de song mag inkorten of bewerken. Het artikel loopt de negen afspraken langs die in een synclicentie voor film of serie horen, van medium, territorium en termijn tot naamsvermelding, een gelijke fee voor uitgever en label, en de aanlevering van de cue sheet aan Buma.

Meer lezen

Je naam in de credits van een song: wat artikel 25 Auteurswet en artikel 5 WNR geven, en wat een ghostwriter kan wegtekenen

Een tekstschrijver ziet op de releasedag haar tekst terug in de nieuwe single van een artiest, terwijl bij de credits alleen de naam van de artiest staat. Ze heeft haar rechten aan een uitgever overgedragen. Haar naam heeft ze daarmee niet weggegeven: daarover gaan artikel 25 van de Auteurswet en, voor de muzikanten op de opname, artikel 5 van de Wet op de naburige rechten.

Wat een songwriter houdt na overdracht

Artikel 25 lid 1 Auteurswet geeft de maker, ook na overdracht van het auteursrecht, het recht zich te verzetten tegen openbaarmaking zonder zijn naam, tegen openbaarmaking onder de naam van een ander, tegen wijzigingen en tegen aantasting van zijn eer of naam. Voor naamsvermelding geldt een redelijkheidstoets: de radio hoeft niet bij elk nummer de schrijvers te noemen, een creditsveld op een streamingdienst of een hoes is een ander verhaal. Na het overlijden van de maker gaan deze rechten over op wie hij bij testament aanwijst, en anders op zijn nabestaanden.

Wat je kunt wegtekenen, en wat niet

Artikel 25 lid 3 laat volledige afstand toe van het recht om genoemd te worden. Van de andere rechten kan de maker alleen afstand doen voor wijzigingen in het werk of de titel. Het verzet tegen openbaarmaking onder een andere naam valt daarbuiten. Voor ghostwriting betekent dat: een song zonder schrijversnaam (na afstand) of onder een zelfgekozen pseudoniem (de afgesproken aanduiding als maker) past binnen de wet, een artiest die zich als enige schrijver laat vermelden staat op minder vaste grond dan het contract suggereert. Royalty's lopen via de werkaanmelding bij Buma/Stemra en het publishingcontract, een eigen spoor naast de credit.

Sessiemuzikanten en producers

Uitvoerende kunstenaars hebben in artikel 5 WNR vergelijkbare rechten, met dezelfde redelijkheidstoets bij een ontbrekende naam en bij wijzigingen, maar zij kunnen van naamsvermelding en van verzet tegen wijzigingen schriftelijk afstand doen. Die afstand staat vaak in het sessiecontract naast de buy-out. Alleen het verzet tegen aantasting van eer of naam blijft altijd bij de muzikant. Een producer heeft alleen een wettelijk recht op naamsvermelding als hij heeft meegeschreven of zelf speelt; anders hangt zijn credit af van het producercontract. Het artikel sluit af met vijf punten over credits die in elk publishing-, sessie- of producercontract thuishoren.

Meer lezen

Auteursrecht na het overlijden van een componist: wie de royalty’s erft, wie een synclicentie mag geven en wanneer de zeventig jaar van artikel 37 Auteurswet aflopen

Een liedjesschrijver overlijdt, en een paar maanden later vraagt een productiehuis zijn drie kinderen om een synclicentie voor een televisieserie. De oudste wil tekenen, de middelste wil eerst de uitgever spreken, de jongste reageert niet. Drie vragen komen dan in bijna elke nalatenschap met muziek terug: wat de erven precies geërfd hebben, wie van hen mag tekenen, en hoe lang het auteursrecht nog doorloopt.

Wat de erfgenamen erven volgens artikel 2 Auteurswet

Het auteursrecht gaat over bij erfopvolging, en artikel 9 van de Wet op de naburige rechten zegt hetzelfde voor musici en platenproducenten. De erfgenamen stappen in de positie van de maker, inclusief alles wat hij al had overgedragen. Een nummer dat bij een uitgever staat, blijft bij die uitgever; de erven krijgen de aanspraken uit het uitgeverscontract en de uitkeringen van Buma/Stemra en Sena; een verklaring van erfrecht is het gebruikelijke bewijs dat zij de rechthebbenden zijn. Achterstallige royalty's verjaren ook voor erfgenamen na vijf jaar.

Wie een synclicentie mag geven: artikel 3:170 BW en de executeur

Zolang de nalatenschap onverdeeld is, bezitten de kinderen het auteursrecht samen. Artikel 3:170 BW laat ieder van hen alleen optreden voor het behoud van het recht en bij spoed. Het gewone beheer, waaronder de normale exploitatie, doen zij samen, tenzij een onderlinge regeling iets anders bepaalt; voor de verkoop van een catalogus is iedereen nodig. Een executeur uit het testament beheert volgens artikel 4:144 BW de nalatenschap en kan zo'n licentie wel snel afhandelen. De persoonlijkheidsrechten van artikel 25 Auteurswet gaan intussen naar wie de maker in zijn testament aanwijst, en anders naar zijn nabestaanden.

Wanneer de zeventig jaar van artikel 37 Auteurswet aflopen

Het auteursrecht vervalt zeventig jaar na 1 januari van het jaar na het sterfjaar. Arthur Honegger overleed in 1955, zijn instrumentale werken zoals Pacific 231 zijn in Nederland sinds 1 januari 2026 vrij. Bij gezamenlijke makers telt de langstlevende, en voor een lied waarvan tekst en muziek bij verschillende personen berusten, rekent artikel 40a Auteurswet vanaf het sterfjaar van de langstlevende van tekstdichter en componist, mits tekst en muziek specifiek voor dit muziekwerk met tekst zijn geschreven. De opname heeft onder artikel 12 WNR een eigen termijn, die voor musici en platenproducent afhangt van uitvoering, vervaardiging, publicatie of openbaarmaking. Het artikel sluit af met een checklist voor makers die hun muziekrechten willen nalaten en voor erfgenamen die ze ontvangen.

Meer lezen