Componist betaald per attractie: wat de Efteling-zaak leert over billijke vergoeding

Muziek draagt de hele sfeer van een themapark, en toch ontving de componist van een veelgedraaid Efteling-werk — zo bleek uit publieke berichtgeving die onder meer RTL Nieuws optekende — naar verluidt jarenlang slechts €198 per jaar. De zaak-Hartveldt is een leerstuk over opdrachtmuziek en de billijke vergoeding: hoe kan muziek die zoveel mensen horen voor de maker zo weinig opleveren?

Drie contracten, drie geldstromen

Bij opdrachtmuziek voor een locatie spelen doorgaans drie afspraken een rol: de licentie tussen de exploitant en Buma/Stemra, het exploitatiecontract tussen de aangesloten componist en Buma/Stemra, en het opdrachtmuziekcontract tussen de exploitant en de componist/producent. Elk heeft een eigen geldstroom. Een lage uitkering hoeft niet te betekenen dat één partij faalde — het kan het optelsom-effect zijn van een bescheiden licentie, een verdeelsleutel die over veel makers wordt uitgesmeerd en een opdrachtcontract dat de geldstromen onvoldoende dichtregelt.

Wat de wet zegt over de billijke vergoeding

Het auteurscontractenrecht beschermt de maker. Artikel 25c lid 1 Auteurswet geeft de maker recht op een in de overeenkomst te bepalen billijke vergoeding voor de verlening van exploitatiebevoegdheid; dit recht is van dwingend recht en geldt blijkens artikel 25b lid 1 Aw ook voor een opdrachtmuziekcontract. Als de afgesproken vergoeding achteraf niet in verhouding staat tot de opbrengst, biedt de bestsellerbepaling van artikel 25d lid 1 Auteurswet de mogelijkheid een aanvullende billijke vergoeding te vorderen — mits de maker de onevenredigheid kan aantonen.

Speellijsten en traceerbaarheid

Daar wringt het bij locatiemuziek. Radio en tv leveren speellijsten zodat Buma/Stemra aan de juiste maker kan toerekenen; bij een park gebeurt dat veel minder vanzelfsprekend, waardoor een verdeling onnauwkeurig wordt. Wie meer grip wil, kan kijken naar flexibel rechtenbeheer: bepaalde categorieën muziekgebruik uitsluiten bij Buma/Stemra en rechtstreeks met de opdrachtgever afspreken (individueel beheer).

Wat u zelf kunt regelen

Leg de vergoeding voor compositie én master vast, regel het doorberekenen van productiekosten, maak afspraken over speellijsten en transparantie, en zet toezeggingen op papier. Een gespecialiseerde jurist vóór het tekenen is meer waard dan een procedure jaren later — zodat uw billijke vergoeding niet bij €198 blijft hangen.

Meer lezen

EU-auteursrechtrichtlijn (art. 17): uploadfilters, de value gap en wat het voor jou betekent

Sinds 7 juni 2021 is Europa's antwoord op de macht van de grote techplatforms in de Nederlandse Auteurswet verankerd. Het voorstel dat jarenlang als “artikel 13” door het nieuws ging, werd artikel 17 van de DSM-richtlijn (Richtlijn (EU) 2019/790) en is in Nederland omgezet in artikel 29c Auteurswet. De kern: platforms als YouTube, Facebook en Instagram zijn nu zelf aansprakelijk voor wat hun gebruikers uploaden, tenzij zij vooraf licenties sluiten of effectief filteren.

De value gap en de juridische omslag

Achter de wet zit de “value gap”: grote platforms verdienen veel aan auteursrechtelijk beschermd materiaal dat gebruikers uploaden, terwijl de makers daar weinig van terugzien. Artikel 29c lid 1 Aw bepaalt dat de platformaanbieder de door gebruikers aangeboden werken zelf openbaar maakt — en dus toestemming nodig heeft. Ontbreekt die licentie, dan is het platform in beginsel aansprakelijk. Dat was lange tijd ondenkbaar: het moderne internet was gebouwd op het idee dat een platform niet verantwoordelijk is voor wat zijn gebruikers plaatsen.

Licentie of filter

Een platform ontkomt aan aansprakelijkheid alleen via de drie cumulatieve voorwaarden van artikel 29c lid 2 Aw: naar beste vermogen toestemming proberen te krijgen, naar beste vermogen voorkomen dat door rechthebbenden aangewezen werken beschikbaar zijn, en na een onderbouwde melding snel verwijderen. Die tweede eis verklaart het beladen woord “uploadfilter”. YouTube draait al meer dan tien jaar zijn herkenningssysteem Content ID, dat — zoals NRC-redacteur Marc Hijink optekende — per minuut honderden uren video controleert.

De rem op overblokkering

Omdat filters legitieme parodieën, citaten en memes ten onrechte kunnen blokkeren, bevat de wet waarborgen. Artikel 29c lid 5 verbiedt het blokkeren van niet-inbreukmakende uploads, lid 6 sluit een algemene toezichtsverplichting uit, en lid 7 eist een klachtenprocedure met een “aan menselijke toetsing onderworpen oordeel”. De parodie- en meme-exceptie staat in artikel 18b Auteurswet. Auteursrechtspecialist Mauritz Kop, die het Europees Parlement academisch adviseerde, noemde het compromis in NRC niettemin “een degeneratie van het auteursrecht” en bepleitte een techniekneutrale open norm naar het model van het Amerikaanse fair use.

Wat het voor u betekent

Voor makers is artikel 29c een drukmiddel om platforms tot licentie te dwingen; voor uploaders bieden artikel 18b en de waarborgen van artikel 29c uw rechtmatige gebruik bescherming. Opkomende platforms vallen onder het lichtere regime van artikel 29d. Laat in alle gevallen uw licenties of platformvoorwaarden toetsen door een gespecialiseerde jurist.

Meer lezen

Muziekplagiaat: wanneer is een liedje juridisch "gejat"?

Is een liedje “gejat”? De zaak rond Led Zeppelins Stairway to Heaven en het nummer van Spirit laat zien hoe lastig die vraag juridisch is. Dit artikel legt uit hoe muziekplagiaat in Nederland wordt getoetst, welke muzikale elementen wel en niet beschermd zijn, welke rol de Vaste Commissie Plagiaat speelt, en waarom de claimcultuur in de Verenigde Staten doorgaans harder is. De insteek is verankerd op het publieke radio-optreden van jurist Mauritz Kop bij Radio Veronica.

Plagiaat = auteursrechtinbreuk

Plagiaat is geen apart wettelijk begrip, maar een vorm van inbreuk op het auteursrecht. Artikel 13 van de Auteurswet rekent tot verveelvoudiging ook iedere gehele of gedeeltelijke bewerking of nabootsing in gewijzigde vorm die niet als een nieuw, oorspronkelijk werk kan gelden. Wie de oorspronkelijke trekken van andermans werk overneemt zonder iets werkelijk nieuws te scheppen, pleegt dus inbreuk.

Het toetsingskader en zijn grenzen

Of er plagiaat is, wordt beoordeeld aan concrete elementen: akkoorden, zanglijn (melodie), tempo, toonsoort en tekst. In de popmuziek ligt gelijkenis sneller op de loer, omdat er maar een beperkt aantal noten en welluidende akkoorden bestaan. Belangrijk is wat juist niet beschermd is: op stijl, gangbare uitdrukkingen, akkoordprogressies uit jazz of blues en op een shuffle of groove rust in de regel geen bescherming — dat volgt uit het werkbegrip en de originaliteitsdrempel (art. 10 Aw). Tempo en toonsoort zijn op zichzelf evenmin beschermde trekken; de melodie en de tekst vormen de kern. Op werken in het publiek domein kan evenmin een claim worden gebaseerd.

Wie beslist: de VCP of de rechter

In Nederland kan een geschil naar de Vaste Commissie Plagiaat (VCP) van Buma/Stemra — twee juristen en vijf componisten/muzikanten — of naar de civiele rechter. De VCP-uitspraken zijn niet bindend, maar Buma/Stemra past wel haar repartitie aan als de commissie plagiaat vaststelt. Volgens Kop valt plagiaat door Nederlandse artiesten mee; zaken rond Tiësto en André Hazes leidden niet tot dat oordeel.

Nederland versus de Verenigde Staten

Het grootste verschil is de claimcultuur. In de VS wordt doorgaans veel harder geprocedeerd — denk aan zaken rond Pharrell Williams, Taylor Swift en de jarenlange Stairway to Heaven-procedure (die Led Zeppelin won). De uitkomsten lopen sterk uiteen. Het inhoudelijke toetsingskader lijkt op het Nederlandse, maar de afdoening via de VCP en een terughoudender proceshouding maken het klimaat hier rustiger. De praktische les: documenteer je creatieve proces en ken het verschil tussen inspiratie en inbreuk.

Meer lezen

Je masters terugkrijgen: de rechtenstrijd van de jonge artiest (de Garrix-les)

Een jonge producer tekent op zijn zeventiende, scoort een wereldhit en wil twee jaar later zijn eigen masters terug. Dat het ook de grootsten overkomt, werd in augustus 2015 publiek toen Martin Garrix — toen negentien — via Facebook bekendmaakte dat hij zijn overeenkomsten met Spinnin' Records en MusicAllstars Management had vernietigd, nadat hij sinds begin dat jaar "de eigendomsrechten van zijn muziek had proberen terug te krijgen". Maar kun je een eenmaal getekend muziekcontract terugdraaien — en hoe voorkom je dat je het ooit moet proberen?

Masters, overdracht en licentie

"Masters" zijn de rechten op de geluidsopnamen; in de meeste deals draagt de artiest ze over aan, of licentieert hij ze exclusief aan, het label. Bij de compositie speelt parallel het auteursrecht. Artikel 2 van de Auteurswet bepaalt dat het auteursrecht vatbaar is voor gehele of gedeeltelijke overdracht en dat de maker een licentie kan verlenen; het derde lid eist dat een overdracht of exclusieve licentie schriftelijk wordt aangegaan en — bij overdracht door de maker — alleen de uitdrukkelijk vermelde bevoegdheden omvat. Wat niet duidelijk is overgedragen, blijft dus bij de maker. De praktijk is dat een jonge artiest tekent vóór er een hit is, met weinig onderhandelingsmacht en zonder eigen jurist.

Vernietigen of ontbinden

Garrix sprak over het "vernietigen" van de contracten. Vernietiging werkt terug tot het begin; een grond kan dwaling zijn (artikel 6:228 BW). Het auteurscontractenrecht biedt bovendien een gericht instrument: artikel 25f van de Auteurswet maakt een beding dat voor een onredelijk lange of onbepaalde termijn aanspraak maakt op toekomstig werk, of dat voor de maker onredelijk bezwarend is, vernietigbaar. Ontbinding werkt naar de toekomst en knoopt aan bij een tekortkoming; artikel 25e Auteurswet geeft de maker een opzeggingsrecht als het label onvoldoende exploiteert (non-usus). In het uiterste geval kan artikel 3:40 BW een rechtshandeling nietig maken wegens strijd met de goede zeden, maar dat is een hoge drempel.

Vooraf voorkomen

Beter dan terugvechten is vooraf voorkomen: bak je overdracht nauwkeurig af (artikel 2 lid 3 Auteurswet), bewaak duur en exclusiviteit, bedingt een billijke vergoeding (artikel 25c) en een exploitatieverplichting, en laat het contract vóór ondertekening door een gespecialiseerd muziekjurist nakijken. De feiten in dit artikel komen uitsluitend uit Garrix' openbare mediaverklaring; over de inhoud van de contracten of de afloop van een eventueel geschil doet deze blog geen uitspraak.

Meer lezen

Muziekrecht bij overlijden van een artiest: erfenis en royalty's

Overleden muzieksterren verdienen vaak nog jaren miljoenen, en hun nalatenschap leidt geregeld tot juridische strijd — denk aan de twee testamenten die Johnny Hallyday naliet. Dit artikel legt uit hoe de exploitatierechten op muziek na een overlijden doorlopen, wie ze erft, en waarom een nalatenschap met buitenlandse aanknoping zo complex is. De insteek is verankerd op de publieke radio-optredens van jurist Mauritz Kop bij BNR Nieuwsradio.

Auteursrecht, naburig recht en merkrecht na de dood

De inkomsten van een overleden artiest komen uit meerdere bronnen tegelijk: auteursrechten en naburige rechten (samen de royalty’s op de muziek), aangevuld met merk- en handelsnaamrechten op bijvoorbeeld merchandise en de naam van de artiest. Films waarin de artiest speelde blijven royalty’s opleveren door openbaarmaking en verveelvoudiging op televisie en internet. Het auteursrecht eindigt niet bij overlijden: het komt blijkens artikel 1 van de Auteurswet juist ook toe aan de rechtverkrijgenden van de maker.

Hoe lang loopt het door?

De beschermingsduur is wettelijk vastgelegd, maar het loont te onderscheiden welk recht je bekijkt. Het auteursrecht op de compositie en de tekst vervalt 70 jaar na 1 januari na het sterfjaar van de máker — de componist of tekstdichter, niet per se de vertolker. Voor wat David Bowie zelf schreef loopt dat dus tot 2087; bij Elvis Presley, die veel werk van anderen vertolkte, hangt de termijn af van elke afzonderlijke schrijver. De masters — de opnames — vallen onder de naburige rechten, met een eigen termijn (50 jaar, verlengd tot 70 jaar bij een rechtmatig uitgebrachte fonogram-opname). Zo verdient een artiest decennia na zijn dood nog.

Wie krijgt het geld?

Waar het geld heen gaat, hangt af van de muziekcontracten, de testamenten en het toepasselijke recht. Meestal delen nabestaanden, platenlabel, uitgeverij en soms een manager mee. Platencontracten die tijdens het leven zijn gesloten, kunnen ook na overlijden ten gunste van de nabestaanden blijven gelden; daarnaast sluiten erfgenamen vaak postume contracten voor synchronisatie of nieuwe releases.

De erfrechtelijke en internationale les

Naar Nederlands recht kan een kind niet zonder meer volledig worden onterfd: de legitieme portie waarborgt een aanspraak in geld. Dat verschilt van rechtsstelsels zoals het Californische. In de Hallyday-zaak botsten een Frans en een Californisch testament — een schoolvoorbeeld van internationaal privaatrecht bij muzieknalatenschappen. De praktische conclusie: regel exploitatierechten, testament en internationale aanknopingspunten bij leven, en raadpleeg tijdig een gespecialiseerd jurist.

Meer lezen

Muziekrecht en Kunstmatige Intelligentie: Van AI-Gegenereerde Werken tot Gecloonde Artiesten

De opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) in de muziekindustrie ontketent een revolutie die de manier waarop muziek wordt gecreëerd ingrijpend verandert. Deze ontwikkeling roept complexe juridische vragen op over AI en auteursrecht (AI muziek copyright) en naburige rechten. Hoe kunnen we de creatieve rechten van artiesten en componisten beschermen en tegelijk ruimte laten voor technologische innovatie?

Muziekcontracten updaten met AI bepalingen

Voor muziekprofessionals – van onafhankelijke artiest tot groot label – is het essentieel om de vinger aan de pols te houden. Rechten bij AI-gegenereerde muziek moeten contractueel goed worden vastgelegd. Artiesten doen er verstandig aan expliciet te bepalen of hun stem of tracks voor AI-training mogen worden gebruikt. Uitgevers en labels moeten hun overeenkomsten updaten om duidelijkheid te scheppen over eigendom en aansprakelijkheid rond AI-creaties. En AI-bedrijven in de muzieksector zullen met transparantie en licenties moeten werken, willen ze conflicten vermijden.

Implicaties EU AI Act voor de Entertainmentindustrie

De ontwikkelingen gaan razendsnel. Nieuwe Europese regels (zoals de EU AI Act) zijn inmiddels van kracht, en juridische precedenten worden nu gevormd. Het is daarom geen overbodige luxe om juridisch advies over AI en muziek in te winnen bij specialisten. Een ervaren muziekrecht-jurist kan helpen om zowel kansen als risico’s in kaart te brengen – van het beschermen van je stem en songs tegen misbruik, tot het optimaal licentiëren van AI-technologie. Zo kunt u als maker of onderneming met een gerust hart profiteren van AI-innovaties, binnen de lijnen van de wet.

Juridisch overzicht AI en muziekrechten

In dit artikel geeft Mauritz Kop een diepgaand maar toegankelijk juridisch overzicht van de belangrijkste kwesties rond AI en muziek. We behandelen onder meer of AI zonder toestemming mag trainen op beschermd materiaal, hoe verschillende rechtenorganisaties (Buma/Stemra en Sena) omgaan met AI, de status van door AI-gegeneerde muziekwerken, de drempel van menselijke creativiteit, bescherming tegen AI-stemklonen via privacywetgeving, contractuele implicaties waaronder AI-updates voor toestemming, opt-out en vergoedingen, nieuwe verplichtingen onder de EU AI Act, verschillen tussen Europees en Amerikaans recht, én actuele rechtszaken. Dit artikel is geschreven in een mix van juridisch jargon en heldere uitleg, gericht op lezers zoals artiesten, componisten, muziekuitgevers, labels, stemacteurs, producenten en AI-bedrijven die willen weten waar ze staan.

Meer lezen

Streamingroyalty's in 2024: de 1.000-streamsdrempel van Spotify, de TikTok-blackout en jouw muziekinkomsten

Op 1 februari 2024 vielen miljoenen TikTok-video's stil toen Universal Music zijn catalogus terugtrok; een paar maanden eerder had Spotify aangekondigd dat tracks onder de duizend streams per jaar geen opnameroyalty's meer opleveren. Twee gebeurtenissen, één boodschap: de spelregels van het streaminggeld worden geschreven door platforms en majors — en uw inkomsten bewegen mee. Dit artikel legt uit hoe een stream geld wordt, wat er dit jaar verandert en wat u zelf kunt regelen — want de nieuwe regels raken juist de opkomende artiest. Voor artiesten, songwriters, producers, labels en managers.

Twee rechtenlagen — en één grote afwezige

Elke stream raakt de master (via label of distributeur) én de compositie (via Buma/Stemra en de uitgever). Maar de wettelijke billijke vergoeding die uitvoerend artiesten bij radio en horeca beschermt, geldt níet voor on-demand streaming: daar bent u vrijwel volledig aangewezen op uw contract. Wie dat eenmaal ziet, begrijpt waarom de discussie over een aanvullende streamingvergoeding voor uitvoerenden — tot in het Europees Parlement — zo fel wordt gevoerd.

Drempels, ruis, nepstreams en een blackout

De 1.000-streamsdrempel herverdeelt volgens Spotify zo'n half procent van de royaltypot; "functional audio" moet voortaan minimaal twee minuten duren; en op gedetecteerde kunstmatige streams staan boetes voor labels en distributeurs. Tegelijk liet de maandenlange TikTok-blackout zien dat uw aanwezigheid op een platform een licentiekwestie is waarover anderen beslissen — tot en met de songs van mede-schrijvers aan toe. Platformafhankelijkheid is daarmee een juridisch én strategisch risico geworden.

Wat u zelf kunt doen

Ken uw vier geldloketten, check de royaltybasis en de AI- en fraudebepalingen in uw distributiecontract, houd metadata en splits sluitend, en spreid uw inkomsten over streaming, live, sync en collectieve vergoedingen. Het auteurscontractenrecht geeft u bovendien een wettelijke transparantieaanspraak richting uw exploitant — gebruik die. Hoe het auteursrechtelijke deel van die geldstroom in elkaar zit, leest u op onze pagina over auteursrechten op muziek.

Meer lezen

Muziekcatalogus verkopen: wat artiesten kunnen leren van de miljoenendeals

Bob Dylan, Bruce Springsteen, Sting, de erven van David Bowie — en in januari Justin Bieber, voor naar verluidt zo'n 200 miljoen dollar: de ene na de andere wereldster verkocht de afgelopen jaren zijn muziekcatalogus. Maar "je muziek verkopen" is juridisch geen bestaand begrip: er bestaan rechtenlagen, en welke daarvan u verkoopt — en welke u niet eens kúnt verkopen — bepaalt wat de deal werkelijk inhoudt. Voor artiesten, componisten, producers met eigen masters en erfgenamen die willen weten wat er achter de miljoenenkoppen zit.

Lagen, waardering en het momentum van de markt

Composities en teksten (publishing), masteropnamen (naburige rechten), kale royaltystromen, naam en merk: elke laag is afzonderlijk verhandelbaar, en de grote deals verschillen precies op dat punt. Streaming maakte catalogusinkomsten voorspelbaar en lokte institutioneel geld; de gestegen rente maakt kopers inmiddels weer kritischer. De waardering loopt via een multiple op de gemiddelde jaarlijkse netto-inkomsten — en over de hoogte daarvan valt te onderhandelen, mits uw dossier op orde is.

Wat het Nederlandse recht anders maakt

Overdracht van auteursrecht vereist hier een ondertekende akte, de verhouding tot Buma/Stemra vergt eigen aandacht, persoonlijkheidsrechten blijven bij de maker, en het auteurscontractenrecht — inclusief de bestsellerbepaling — kijkt ook na de verkoop mee. Het Amerikaanse termination right (rechten terugclaimen na 35 jaar) kennen wij niet: verkocht is in beginsel verkocht. Wie tekent zonder dit kader te kennen, verkoopt mogelijk meer — of juist minder — dan hij denkt.

Verkopen is niet de enige route

Belenen tegen toekomstige royalty's, een deelverkoop per laag of periode, of juist houden en de nalatenschap regelen: auteursrecht duurt tot zeventig jaar na overlijden, en een goed beheerde catalogus verdient vaak decennia door. En sinds kunstmatige intelligentie catalogi ook als trainingsdata interessant maakt, hoort ook dát expliciet in elke deal thuis. Hoe royalty's en uitgeefconstructies in de basis werken, leest u op onze pagina over royalty's en publishing.

Meer lezen

Het optreedcontract na de lockdowns: waar artiesten, bands en dj's op moeten letten

Twee zomers lang was het stil; in 2022 stond Nederland weer massaal voor het podium. Maar de drukste festivalzomer in jaren liet ook de keerzijde zien: uitvallende shows, personeelstekorten en de naweeën van twee jaar annuleren en verplaatsen. Een optreedcontract is dan geen formaliteit maar uw vangnet: het bepaalt wie het risico draagt als een show niet doorgaat, wat de gage precies dekt en wat er met de beelden van uw optreden mag gebeuren. Voor artiesten, bands, dj's, managers en organisatoren.

Gage, annulering en de les van corona

Een vaste gage, een deurdeal of een percentage van de recette — elk model vraagt eigen afspraken over btw, aanbetaling, ticketingrapportage en betalingstermijn. En de coronajaren leerden het hard: wie geen annuleringsstaffel en geen heldere overmachtsclausule heeft, valt terug op een wettelijk vangnet dat de praktische vragen niet beantwoordt. Wordt de aanbetaling terugbetaald? Moet u op een nieuwe datum beschikbaar zijn? Regel het vooraf — niet in de week van de show.

Rider, radius en uw rechten op de beelden

De rider is juridisch gewoon onderdeel van het contract — het beroemde "geen bruine M&M's" van Van Halen was niet voor niets een leestest. Radiusclausules kunnen een halve festivalzomer blokkeren als u er niet over onderhandelt. En nu elke organisator "iets met beeld" wil, van aftermovie tot livestream, raken uw naburige rechten direct in het spel: een volledige registratie is exploitatie van uw uitvoering en verdient een eigen vergoeding.

Van Buma-setlist tot avatar-show

Wist u dat de organisator — niet de artiest — de Buma-licentie betaalt, en dat u met het doorgeven van uw setlist als maker juist geld kunt verdienen? En dat een dj-set onder de Sena-licentie van de locatie valt? Intussen schuift het podium digitaal op: in Londen treden sinds dit jaar de avatars van ABBA op zonder de band zelf. Wie vandaag motion-capture-beelden weggeeft "voor promotie", wil niet over vijf jaar ontdekken dat daarmee een virtuele show is bedoeld. Wat er allemaal in zo'n vastlegging van rechten kan zitten, leest u ook in ons overzicht factsheet muziekrechten.

Meer lezen

EU Artificial Intelligence Act: The European Approach to AI →

Stanford - Vienna Transatlantic Technology Law Forum, Transatlantic Antitrust and IPR Developments, Stanford University, Issue No. 2/2021

New Stanford tech policy research: “EU Artificial Intelligence Act: The European Approach to AI”.

EU regulatory framework for AI

On 21 April 2021, the European Commission presented the Artificial Intelligence Act. This Stanford Law School contribution lists the main points of the proposed regulatory framework for AI.

The Act seeks to codify the high standards of the EU trustworthy AI paradigm, which requires AI to be legally, ethically and technically robust, while respecting democratic values, human rights and the rule of law. The draft regulation sets out core horizontal rules for the development, commodification and use of AI-driven products, services and systems within the territory of the EU, that apply to all industries.

Legal sandboxes fostering innovation

The EC aims to prevent the rules from stifling innovation and hindering the creation of a flourishing AI ecosystem in Europe. This is ensured by introducing various flexibilities, including the application of legal sandboxes that afford breathing room to AI developers.

Sophisticated ‘product safety regime’

The EU AI Act introduces a sophisticated ‘product safety framework’ constructed around a set of 4 risk categories. It imposes requirements for market entrance and certification of High-Risk AI Systems through a mandatory CE-marking procedure. To ensure equitable outcomes, this pre-market conformity regime also applies to machine learning training, testing and validation datasets.

Pyramid of criticality

The AI Act draft combines a risk-based approach based on the pyramid of criticality, with a modern, layered enforcement mechanism. This means, among other things, that a lighter legal regime applies to AI applications with a negligible risk, and that applications with an unacceptable risk are banned. Stricter regulations apply as risk increases.

Enforcement at both Union and Member State level

The draft regulation provides for the installation of a new enforcement body at Union level: the European Artificial Intelligence Board (EAIB). At Member State level, the EAIB will be flanked by national supervisors, similar to the GDPR’s oversight mechanism. Fines for violation of the rules can be up to 6% of global turnover, or 30 million euros for private entities.

CE-marking for High-Risk AI Systems

In line with my recommendations, Article 49 of the Act requires high-risk AI and data-driven systems, products and services to comply with EU benchmarks, including safety and compliance assessments. This is crucial because it requires AI infused products and services to meet the high technical, legal and ethical standards that reflect the core values of trustworthy AI. Only then will they receive a CE marking that allows them to enter the European markets. This pre-market conformity mechanism works in the same manner as the existing CE marking: as safety certification for products traded in the European Economic Area (EEA).

Trustworthy AI by Design: ex ante and life-cycle auditing

Responsible, trustworthy AI by design requires awareness from all parties involved, from the first line of code. Indispensable tools to facilitate this awareness process are AI impact and conformity assessments, best practices, technology roadmaps and codes of conduct. These tools are executed by inclusive, multidisciplinary teams, that use them to monitor, validate and benchmark AI systems. It will all come down to ex ante and life-cycle auditing.

The new European rules will forever change the way AI is formed. Pursuing trustworthy AI by design seems like a sensible strategy, wherever you are in the world.

Meer lezen