Je masters terugkrijgen: de rechtenstrijd van de jonge artiest (de Garrix-les)

Door MuziekenRecht Editor

Een jonge producer tekent op zijn zeventiende een contract, scoort een wereldhit, en wil twee jaar later iets wat eenvoudig klinkt maar juridisch zelden eenvoudig is: zijn eigen masters terug. Dat het ook de allergrootsten overkomt, werd in augustus 2015 publiek toen Martin Garrix — toen negentien — via Facebook bekendmaakte dat hij zijn overeenkomsten met Spinnin' Records en MusicAllstars Management had vernietigd. Hij had, schreef hij, "vanaf het begin van dit jaar geprobeerd de eigendomsrechten van zijn muziek terug te krijgen". Maar kun je een eenmaal getekend muziekcontract eigenlijk wel terugdraaien — en hoe voorkom je dat je het ooit moet proberen?

In dit artikel leest u — als beginnende dj, producer, artiest of bandlid die voor een lang label- of managementcontract staat — wat er juridisch op het spel staat bij het terugkrijgen van masterrechten: hoe overdracht en licentie werken, wanneer een onredelijk beding of een te lange duur vernietigbaar is, en hoe u dit alles vooraf voorkomt. Een nuttige eerste stap is onze uitleg over waar u op moet letten bij het tekenen van een producercontract.

Je masters terugkrijgen: de rechtenstrijd van de jonge artiest (illustratief redactioneel beeld).


Wat zijn "masters" en hoe raak je ze kwijt?

"Masters" zijn de rechten op de geluidsopnamen — juridisch de naburige rechten van de fonogrammenproducent. In de meeste platendeals draagt de artiest die rechten over aan, of geeft hij een exclusieve licentie op de opnamen aan het label. Bij de compositie speelt parallel het auteursrecht. Artikel 2 van de Auteurswet bepaalt dat het auteursrecht "vatbaar is voor gehele of gedeeltelijke overdracht" en dat de maker "aan een derde een licentie kan verlenen". Cruciaal is het derde lid: de overdracht of exclusieve licentie "wordt schriftelijk aangegaan", en omvat bij overdracht door de maker "alleen die bevoegdheden die uitdrukkelijk in de overeenkomst staan vermeld of die uit de aard en de strekking ervan noodzakelijkerwijs voortvloeien". Wat niet duidelijk is overgedragen, blijft dus in beginsel bij de maker. Hoe die overdracht precies werkt, leggen we uit in onze blog over het overdragen van auteursrechten.

De praktijk is dat een jonge artiest vaak tekent vóór er ook maar één hit is — met weinig onderhandelingsmacht en zonder eigen jurist. Zoals Garrix in zijn publieke verklaring schreef, ontstond bij hem "een verschil van mening over de redelijkheid van de overeenkomsten". Dat is precies het breukvlak waarop deze zaken draaien: niet of er getekend is, maar of de afspraken — duur, exclusiviteit, eigendom — de toets van de redelijkheid doorstaan.


Vernietigen of ontbinden: wat zijn de juridische routes?

Garrix sprak in zijn verklaring over het "vernietigen" van de overeenkomsten. Het is goed het juridische onderscheid te kennen. Vernietiging werkt terug tot het begin: de overeenkomst wordt geacht nooit te hebben bestaan. Een grond daarvoor kan dwaling zijn: artikel 6:228 van het Burgerlijk Wetboek maakt een overeenkomst vernietigbaar als zij "is tot stand gekomen onder invloed van dwaling en bij een juiste voorstelling van zaken niet zou zijn gesloten", bijvoorbeeld doordat de wederpartij verkeerde inlichtingen gaf of een spreekplicht schond.

Daarnaast kent het auteurscontractenrecht een eigen, krachtig instrument. Artikel 25f van de Auteurswet bepaalt in het eerste lid dat "een beding dat voor een onredelijk lange of onvoldoende bepaalde termijn aanspraken op de exploitatie van toekomstige werken van de maker inhoudt, vernietigbaar is", en in het tweede lid dat ook "een beding dat (...) voor de maker onredelijk bezwarend is, vernietigbaar is". Voor wie tegen een al te lange, alles-omvattende deal aanloopt, is dit de meest gerichte bepaling. In het uiterste geval kan een rechtshandeling die naar inhoud of strekking in strijd is met de goede zeden of openbare orde zelfs nietig zijn op grond van artikel 3:40 BW — maar dat is een hoge drempel, geen routineroute.

Ontbinding is iets anders dan vernietiging: die werkt naar de toekomst en knoopt aan bij een tekortkoming, zoals onvoldoende exploitatie. Het auteurscontractenrecht codificeert die "non-usus"-gedachte in artikel 25e van de Auteurswet: de maker kan de overeenkomst geheel of gedeeltelijk opzeggen "indien de wederpartij het auteursrecht op het werk niet binnen een redelijke termijn (...) in voldoende mate exploiteert" — en onder gedeeltelijke opzegging valt uitdrukkelijk het beëindigen van de exclusiviteit.


Het Garrix-precedent: wat de openbare verklaring laat zien

De feiten die hier worden gebruikt, komen uitsluitend uit Garrix' eigen openbare mediaverklaring en de berichtgeving daarover bij onder meer 3voor12/VPRO. Daarin staat dat de toen 19-jarige dj per direct brak met label Spinnin' Records en management MusicAllstars Management, beide eigendom van dezelfde ondernemer; dat hij sinds begin 2015 had geprobeerd de eigendomsrechten van zijn muziek terug te krijgen; en dat hij, toen de gesprekken niet tot aanpassing van de overeenkomsten of teruggave van de rechten leidden, de overeenkomsten naar eigen zeggen heeft vernietigd. Over de inhoud van de contracten of de afloop van een eventueel geschil doet deze blog géén uitspraak; dat zijn cliënt- en procesgegevens die hier niet aan de orde zijn.

Wat de zaak illustreert, is structureel: de combinatie van label én management in één hand, een contract getekend op zeer jonge leeftijd, en een conflict dat draait om eigendom en redelijkheid. Het zijn precies de elementen waar het auteurscontractenrecht — sinds 2015 in werking — op is geschreven; wij bespraken die wetgeving destijds in onze blog over het nieuwe muziekcontractenrecht. Of een beroep op vernietiging of opzegging slaagt, hangt volledig af van de concrete bedingen en omstandigheden, en uiteindelijk van de rechter.


Voorkomen is beter: zo bescherm je je masters vooraf

De goedkoopste manier om je masters terug te krijgen, is ze nooit onnodig kwijtraken. Drie principes helpen. Ten eerste: leg vast wat je écht overdraagt. Omdat artikel 2 lid 3 Auteurswet bij overdracht door de maker alleen de uitdrukkelijk vermelde bevoegdheden meeneemt, loont een nauwkeurige, beperkte omschrijving — overweeg een licentie in plaats van een volledige overdracht, en een terugvalclausule. Ten tweede: bewaak de duur en de exclusiviteit. Een onredelijk lange of onbepaalde binding aan toekomstig werk is via artikel 25f Auteurswet vernietigbaar, maar het is verstandiger zo'n beding niet te tekenen dan het later te moeten aanvechten.

Ten derde: zorg voor een billijke vergoeding en een exit. Artikel 25c, eerste lid, van de Auteurswet geeft de maker "recht op een in de overeenkomst te bepalen billijke vergoeding voor de verlening van exploitatiebevoegdheid". Combineer dat met een exploitatieverplichting, zodat de non-usus-opzegging van artikel 25e binnen bereik blijft als het label niets doet. En laat — anders dan een artiest die op zijn zeventiende blind tekent — het contract vóór ondertekening door een gespecialiseerd muziekjurist nakijken. Wie zijn rechten bij overdracht goed afbakent, verkleint de kans op een langdurige procedure om ze later terug te vechten aanzienlijk.

Zoals het spreekwoord luidt: een gewaarschuwd mens telt voor twee. Wie aan het begin van zijn carrière weet wat hij wegtekent, houdt aan het eind de regie over zijn eigen muziek — en wie nu al twijfelt over een lopend contract, doet er goed aan tijdig specialistisch advies in te winnen.

Dit artikel beschrijft het juridische kader op hoofdlijnen en vormt geen juridisch advies; of een contract vernietigbaar of opzegbaar is, hangt af van de concrete bedingen en omstandigheden. Laat een label- of managementcontract — vóór of na ondertekening — altijd door een gespecialiseerd muziekjurist beoordelen.

Laatst bijgewerkt: 7 juni 2026.