Een gastvers in de master vraagt om een contract buiten de sessie

Een gastvocalist zingt op donderdagavond één couplet, een hook en enkele ad-libs in. Vrijdag gaat de track naar mastering; maandag wil de distributeur alle namen en percentages. In de groepschat staat dat de feature “vijftien punten” krijgt, zonder uitleg over de rekengrondslag, het geschreven materiaal, de eigen labeldeal of de versies waarin de stem mag worden gebruikt. De audio is klaar voordat de toestemming een bruikbare vorm heeft.

De feature bevat meerdere juridische rollen

“Featured artist” is een releasecredit. Dezelfde persoon kan tegelijk uitvoerend kunstenaar, mede-auteur, contractuele royaltygerechtigde en artiest onder een exclusieve labeldeal zijn. Die posities vragen elk om een eigen antwoord. De Wet op de naburige rechten is relevant voor vastlegging en exploitatie van de uitvoering. De Auteurswet komt in beeld wanneer de gast een oorspronkelijke tekst, topline of melodie schrijft. Een naam in de metadata bewijst geen auteursdeel; een studiofee regelt evenmin vanzelf alle latere masterexploitatie.

Een heldere featured-artist agreement beschrijft daarom de bijdrage, de toegestane releasevormen en de partij die de toestemming ontvangt. Denk aan streaming, fysieke uitgave, radio-edit, clean version, remix, spatial-audioversie, sync en social snippets. Los hergebruik van een vocal in een sample pack, advertentievariant of andere compositie verdient een afzonderlijke keuze.

Geld volgt de rekengrondslag

De vergoeding kan een vast bedrag, een masterroyalty of een combinatie zijn. “Vijftien punten” zegt weinig zolang niet vaststaat of het percentage wordt berekend over netto masterontvangsten, de artist royalty uit een labeldeal of een andere basis. Ook recoupment, aftrekbare kosten, syncfees, statements en een controlemogelijkheid horen bij de rekensom. Collectieve naburige-rechtenvergoedingen via Sena lopen daarnaast niet automatisch gelijk met de individueel afgesproken masterroyalty.

Schreef de gast een eigen couplet of hook, dan moet ook het auteursdeel worden beoordeeld en zo nodig in een splitsheet en registratie terechtkomen. Het eerdere M&R-artikel over vocal arrangement en auteursdeel laat zien waarom schrijven, arrangeren en uitvoeren niet in één percentage verdwijnen. Masterroyalty en auteursdeel blijven afzonderlijke inkomstenstromen, ook wanneer ze tijdens dezelfde studiosessie ontstaan.

De release heeft een bevoegdheidsketen nodig

Een gastartiest kan toestemming van een eigen label nodig hebben. Leg vast wie de naam en het beeld mag gebruiken, welke promotie concreet is afgesproken, wie edits goedkeurt en welke vocaltake definitief is. Bewaar de splitsheet, labeltoestemming, creditspelling, definitieve mix, ISRC en ondertekende overeenkomst bij elkaar. De gastbijdrage reist immers mee wanneer de master wordt ge-remasterd, gelicentieerd of in een nieuwe versie verschijnt.

Voor een standaardfeature biedt M&R een featured-artistcontractroute in het Nederlands en Engels. De contractscan kan één bestaand label-, artiesten- of managementcontract op royaltygrondslag en licentieomvang analyseren. Voor de samenhang tussen meerdere deals past de maatwerkroute voor muziekcontracten. Daarmee blijft de feature leesbaar voor de maker, de gastartiest en iedere latere partij in de exploitatieketen.

Meer lezen

Best verdienende dode artiesten van 2018

Royalties uit auteursrechten en merkenrechten

Elk jaar publiceert Forbes een lijstje met de rijkste overleden beroemdheden. BNR Nieuwsradio Ochtendspits interviewde mr. Mauritz Kop van MuziekenRecht.nl op 8 november 2018 over het hoe en waarom van het geld dat dode artiesten nog altijd genereren.

De dode zanger Elvis Presley verdiende vorig jaar 30,1 miljoen euro. Komt al dat geld alleen voort uit royalty’s?

Het geld komt voort uit auteursrechten en naburige rechten oftewel royalty’s én door merkrechten en handelsnaamrechten. Denk aan merchandise van de artiest als merk, zoals parfum van Elizabeth Taylor of petjes met Tupac Shakur. Of auteursrechten op een boek van Albert Einstein, of een woordmerk op zijn naam. Maar ook uit alle films waarin Elvis speelde. Daar komen nog steeds royalty’s uit voort, vanwege de openbaring en verveelvoudiging van die films op internet en televisie.

Hoe zit het met auteursrechten, filmrechten en merkrechten?

De auteursrechten op werken zoals muziek of boeken gelden tot 70 jaar na de dood van de maker, daarna komen ze in het publiek domein. In het geval van Elvis naar Nederlands recht tot het jaar 2048, in het geval van David Bowie tot 2087. Heel lang dus. Bij film geldt de wettelijke beschermingsduur doorgaans tot 50 jaar na release van de film. De merkrechten aan de andere kant gelden 10 jaar en moeten daarna worden verlengd, maar u kunt tot in de eeuwigheid blijven verlengen.

Direct na overlijden zien we een piek in het geld dat er wordt gegenereerd door exploitatie van de rechten, zoals recent bij David Bowie, Prince en Avicii.

Meer lezen