Trump mag muziek Rolling Stones niet gebruiken tijdens verkiezingscampagne

Deze blog is een transcript van een live radio 3FM interview dat mr. Mauritz Kop op maandag 6 juli 2020 bij BNN/VARA gaf over muziekrechten en President Donald Trump. Dit naar aanleiding van bekende artiesten als Adele, de Rolling Stones, Tom Petty en Neil Young, die niet willen dat de Amerikaanse president hun muziek gebruikt in zijn verkiezingscampagne. Een succesvol verbod is mogelijk via een uitzondering op de Ascap/BMI "Political Entities License". Uitleg over muziekrechten, licenties en publiek domein in Europa en de Verenigde Staten. Ook aandacht voor IP en artificiële intelligentie.

Wat zijn muziekrechten eigenlijk?

Muziekrechten zijn een verschijningsvorm van intellectuele eigendomsrechten. Muziekrechten worden beschreven in de Auteurswet en de Wet naburige rechten. Zoals rechten van een componist, tekstdichter, uitvoerend muzikant en audioproducent. Zie het als een regenboog van rechtenlagen waarbij elke kleur symbool staat voor een bepaald soort recht, afhankelijk van iemands rol bij het ontstaan van een compositie, lyrics en de audiomaster. In het muziekrecht gaat het vaak over licenties, om toestemming krijgen voor muziekgebruik.

Belangrijker nog, wat kun je ermee?

Deze rechten geven de eigenaar het exploitatierecht, het recht om gebruik door een ander te verbieden en het recht om op te treden tegen derden die het zonder toestemming gebruiken. Auteurs hebben dus een vergoedingsrecht en een verbodsrecht.

Hoe krijg je die rechten? Moet je daarvoor muziek uitbrengen?

Nee, dan verlies je ze juist vaak, met name als je een onevenwichtig contract tekent. Auteursrechten ontstaan vanzelf, als je iets origineels maakt waarbij je creatief bent geweest. Het gaat om een minimum aan creatieve handelingen en originaliteit.

Zit er een leeftijd aan? Stel een artiest zou muziek maken en is 16 jaar? Gaat het dan naar hem/haar of de ouders?

Er zit geen leeftijd aan, wel moet je 18 jaar oud zijn om een muziekcontract rechtsgeldig te kunnen ondertekenen. Anders moeten ouders tekenen als wettelijk vertegenwoordigers. Daarnaast moet je een mens zijn en geen machine. Een slimme robot die muziek produceert krijgt geen auteursrechten. Die muziek komt direct in het publiek domein. Dat onderwerp sluit aan op mijn onderzoeksopdracht aan Stanford University in Silicon Valley, Californië. Dit onderzoek heeft ook met IP te maken en zoekt naar een optimaal innovatieklimaat in zowel Europa als de VS waarbij de maatschappelijke impact van transformatieve technologie zoals AI, quantum computing, blockchain en VR in balans wordt gebracht, met respect voor onze grondrechten en democratische waarden. Ik focus me daarbij op 3 sectoren: Pharma, Voeding en Entertainment, Media en Kunst. Allemaal 1e levensbehoeftes dus! Onderzoeksoutput gaat in de vorm van gepubliceerde artikelen direct naar Brussel en Washington, zodat politici en wetgevers een breder scala aan effectieve beleidsmogelijkheden voorgeschoteld krijgen om uit te kiezen.

Meer lezen

Workshop Masterrechten en Sync Rights voor klassiek label Pentatone

Masterrechten en sync rights bepalen samen wat een opname waard is. MusicaJuridica verzorgde voor het Nederlandse klassieke label Pentatone een workshop over precies die twee pijlers: het eigendom van de master en de licenties die nodig zijn om muziek rechtsgeldig onder beeld te gebruiken. Geen abstracte rechtstheorie, maar de vragen waar een label dagelijks mee werkt: wie bezit de opname, wie deelt mee in de opbrengst, en wat moet er geregeld zijn vóórdat een filmproducent of gamestudio mag afrekenen?

Waarom masterrechten bij klassiek anders werken

Publiek domein versus beschermde opname: de composities van Beethoven en Mahler zijn vrij, maar de master van een nieuwe uitvoering is dat allerminst. Voor een klassiek label zit de waarde dus vrijwel volledig in de opname zelf — in de naburige rechten van de producent en van de uitvoerende musici — en daarmee in de contracten met orkest, solisten en dirigent. De workshop behandelde hoe die rechten worden vastgelegd, hoe royaltyafspraken daarop aansluiten en waarom de beschermingsduur van zeventig jaar de cataloguswaarde mede bepaalt.

Sync: twee rechten, één deal

Synchronisatie in film, games en reclame vraagt klaring van compositie én master. Bij publiek-domeinrepertoire volstaat in beginsel een master-licentie van het label — wat klassieke catalogi aantrekkelijk maakt voor sync, mits de licentieketen klopt. Territorium, duur, media, exclusiviteit en vergoeding: de workshop liep de bouwstenen van een sync-licentie stuk voor stuk langs, inclusief de valkuilen bij persoonlijkheidsrechten van uitvoerende musici.

Collectief beheer en de billijke vergoeding

Naast de licentiepraktijk staat de collectieve laag: voor het uitzenden en openbaar maken van commercieel uitgebrachte fonogrammen geldt een wettelijke billijke vergoeding, die via Sena bij producenten en uitvoerende kunstenaars terechtkomt. Wie alleen contracten beheert, mist een inkomstenstroom; wie alleen op collectief beheer leunt, laat syncwaarde liggen. Een gezond label beheert beide — en weet bovendien wat artificiële intelligentie gaat betekenen voor het trainen op bestaande masters.

Kennis voor de sector

Van labelworkshop tot collegezaal: het muziekrecht toegankelijk maken voor wie er dagelijks mee werkt is een vast onderdeel van onze praktijk. Een workshop voor een professioneel label is daarbij iets anders dan een college voor studenten — de vragen komen rechtstreeks uit de lopende catalogus, en de antwoorden moeten morgen in een contract passen. Lees ook het verslag van ons CPO-seminar Muziek & Recht in het Concertgebouw.

De rode draad van de workshop: een klassiek label leeft van zijn masters, dus elke schakel rond die masters — het artiestencontract, de sync-licentie, de Sena-aanmelding, de AI-clausule — verdient dezelfde zorg als de opname zelf. Wie zijn rechtenketen kent, verkoopt geen ruis maar waarde.

Meer lezen

Spotify op het werk, mag dat?

Zakelijk gebruik van streamingdienst Spotify

Het gebruik van Spotify als streaming service in een winkel, restaurant, café of kantoor is niet toegestaan. Het probleem is een kwestie van de juiste muzieklicenties voor zakelijk gebruik. Op muziek rusten namelijk intellectuele eigendomsrechten en voor het gebruik daarvan is toestemming nodig. De toestemmingen die er momenteel liggen bieden geen dekking voor legaal gebruik van Spotify op het werk. De muzieklicenties bieden in Nederland slechts toestemming voor persoonlijk gebruik.

Meer lezen

Muziekapps en Entertainmentrecht: 12 Juridische Vereisten

Een kleine cursus muziekapps en entertainmentrecht

Muziekapps zijn aan bepaalde regels gebonden. Afspelen, ontdekken en delen van je favoriete muziek is natuurlijk een schone zaak. De scheppers van muziek, waaronder auteurs en audioproducenten, hebben evenwel recht op een billijke vergoeding voor digitaal (en online) muziekgebruik. Muziekrechten gelden namelijk ook op het internet.  

Audio applicatie, content platform of music service

Afhankelijk van het soort audio applicatie, content platform of music service dat u als start-up wilt gaan uitrollen, krijgt u te maken met een aantal juridische vereisten. Bovendien krijgt u met intellectueel eigendom te maken van platenlabels en publishers. En met rechtenorganisaties zoals Buma/Stemra en Sena.

Meer lezen