The Right to Process Data for Machine Learning Purposes in the EU →

Harvard Law School, Harvard Journal of Law & Technology (JOLT) Online Digest 2020, Forthcoming

New interdisciplinary Stanford University AI & Law research article: “The Right to Process Data for Machine Learning Purposes in the EU”.

Data Act & European data-driven economy

Europe is now at a crucial juncture in deciding how to deploy data driven technologies in ways that encourage democracy, prosperity and the well-being of European citizens. The upcoming European Data Act provides a major window of opportunity to change the story. In this respect, it is key that the European Commission takes firm action, removes overbearing policy and regulatory obstacles, strenuously harmonizes relevant legislation and provides concrete incentives and mechanisms for access, sharing and re-use of data. The article argues that to ensure an efficiently functioning European data-driven economy, a new and as yet unused term must be introduced to the field of AI & law: the right to process data for machine learning purposes.

The state can implement new modalities of property

Data has become a primary resource that should not be enclosed or commodified per se, but used for the common good. Commons based production and data for social good initiatives should be stimulated by the state. We need not to think in terms of exclusive, private property on data, but in terms of rights and freedoms to use, (modalities of) access, process and share data. If necessary and desirable for the progress of society, the state can implement new forms of property. Against this background the article explores normative justifications for open innovation and shifts in the (intellectual) property paradigm, drawing inspiration from the works of canonical thinkers such as Locke, Marx, Kant and Hegel.

Ius utendi et fruendi for primary resource data

The article maintains that there should be exceptions to (de facto, economic or legal) ownership claims on data that provide user rights and freedom to operate in the setting of AI model training. It concludes that this exception is conceivable as a legal concept analogous to a quasi, imperfect usufruct in the form of a right to process data for machine learning purposes. A combination of usus and fructus (ius utendi et fruendi), not for land but for primary resource data. A right to process data that works within the context of AI and the Internet of Things (IoT), and that fits in the EU acquis communautaire. Such a right makes access, sharing and re-use of data possible, and helps to fulfil the European Strategy for Data’s desiderata.

Meer lezen

Computer generated works: wie of wat is eigenaar? →

Deze column is gepubliceerd op platform VerderDenken.nl van het Centrum voor Postacademisch Juridisch Onderwijs (CPO) van de Radboud Universiteit Nijmegen. https://www.ru.nl/cpo/verderdenken/columns/computer-generated-works-eigenaar/

Nieuwe technologieën roepen nieuwe juridische vragen op. Zo ook computers die creatieve werken maken. Wie of wat is de eigenaar van zo’n werk? Mauritz Kop geeft uitleg.

Machines uitgerust met artificiële intelligentie (AI) begeven zich op het terrein van de schone kunsten. Computers schilderen, schrijven en componeren er ijverig op los. Zo genereerde The Next Rembrandt een 3D-geprint meesterwerk, schilderde The Art and Artificial Intelligence Lab een levensechte Mona Lisa, schreef Kurzweils Cybernetic Poet klassieke sonnetten en produceerde Amper Music een complete muziek-cd. Alles in luttele seconden.

Auteursrechten vestigen is problematisch

Het is voorstelbaar dat er auteursrechten rusten op de voortbrengselen van AI-systemen zelf, zoals kunst, muziek, literatuur, uitvindingen, industriële toepassingen, algoritmes, code en andersoortige scheppingen. Men kan zich als wetgever de vraag stellen of er voor computer generated works sui generis categorieën rechten (met een korte looptijd en zonder persoonlijkheidsrechten) in het leven moeten worden geroepen.

Kunnen IE-rechten überhaupt AI-scheppingen beschermen?

De wet in haar huidige vorm erkent geen niet-menselijke auteursrechten. Auteurschap is fundamenteel verbonden met menselijkheid; met scheppingen van de menselijke geest. Dat vloeit bijvoorbeeld voort uit het bekende Infopaq-arrest van het EU Hof van Justitie uit 2009, al is dit arrest niet geschreven met machine learning en kunstmatige intelligentie in het achterhoofd. Is het dogmatisch en doctrinair correct om aan te nemen dat er geen copyright kan zijn op pure AI creations? AI is per slot van rekening niet menselijk en er is bovendien geen menselijke originaliteit en creativiteit aanwezig. Het korte antwoord luidt: ja.

Algoritmisch auteurschap: goed idee of niet?

In tegenstelling tot de benadering van de EU en de VS, heeft het Verenigd Koninkrijk een computer generated works-regime geïmplementeerd, wat betekent dat de programmeur van de AI het auteursrecht krijgt op de output van de machine. Met andere woorden: het VK, en recentelijk ook de Chinese rechter, breiden het menselijke auteurschap uit naar algoritmisch auteurschap.

AI-machine kan geen copyright bezitten

Auteursrechten kunnen alleen eigendom zijn van rechtssubjecten, dus personen of bedrijven. Een AI-machine kan zelf geen copyright bezitten op AI made creations omdat een AI-systeem geen rechtssubjectiviteit en ook geen rechtspersoonlijkheid bezit. AI-systemen kwalificeren als rechtsobject, niet als rechtssubject.

‘Publiek eigendom uit de machine’ en menselijke interventie

Menselijk auteurschap blijft het normatieve orgelpunt van het intellectuele eigendomsrecht. Delen van het meerlagige, uit het Romeinse recht afkomstige eigendomsparadigma kunnen relevant zijn voor AI. Voortbouwend op dit raamwerk is er een nieuw publiek domein model denkbaar voor AI creations and inventions die de autonomiedrempel overschrijden: res publicae ex machina (publiek eigendom uit de machine).

Meer lezen

Machine Learning & EU Data Sharing Practices →

Stanford - Vienna Transatlantic Technology Law Forum, Transatlantic Antitrust and IPR Developments, Stanford University, Issue No. 1/2020

New multidisciplinary research article: ‘Machine Learning & EU Data Sharing Practices’.

In short, the article connects the dots between intellectual property (IP) on data, data ownership and data protection (GDPR and FFD), in an easy to understand manner. It also provides AI and Data policy and regulatory recommendations to the EU legislature.

As we all know, machine learning & data science can help accelerate many aspects of the development of drugs, antibody prophylaxis, serology tests and vaccines.

Supervised machine learning needs annotated training datasets

Data sharing is a prerequisite for a successful Transatlantic AI ecosystem. Hand-labelled, annotated training datasets (corpora) are a sine qua non for supervised machine learning. But what about intellectual property (IP) and data protection?

Data that represent IP subject matter are protected by IP rights. Unlicensed (or uncleared) use of machine learning input data potentially results in an avalanche of copyright (reproduction right) and database right (extraction right) infringements. The article offers three solutions that address the input (training) data copyright clearance problem and create breathing room for AI developers.

The article contends that introducing an absolute data property right or a (neighbouring) data producer right for augmented machine learning training corpora or other classes of data is not opportune.

Legal reform and data-driven economy

In an era of exponential innovation, it is urgent and opportune that both the TSD, the CDSM and the DD shall be reformed by the EU Commission with the data-driven economy in mind.

Freedom of expression and information, public domain, competition law

Implementing a sui generis system of protection for AI-generated Creations & Inventions is -in most industrial sectors- not necessary since machines do not need incentives to create or invent. Where incentives are needed, IP alternatives exist. Autonomously generated non-personal data should fall into the public domain. The article argues that strengthening and articulation of competition law is more opportune than extending IP rights.

Data protection and privacy

More and more datasets consist of both personal and non-personal machine generated data. Both the General Data Protection Regulation (GDPR) and the Regulation on the free flow of non-personal data (FFD) apply to these ‘mixed datasets’.

Besides the legal dimensions, the article describes the technical dimensions of data in machine learning and federated learning.

Modalities of future AI-regulation

Society should actively shape technology for good. The alternative is that other societies, with different social norms and democratic standards, impose their values on us through the design of their technology. With built-in public values, including Privacy by Design that safeguards data protection, data security and data access rights, the federated learning model is consistent with Human-Centered AI and the European Trustworthy AI paradigm.

Meer lezen

Data delen als voorwaarde voor een succesvol AI-ecosysteem →

Trainingsdatasets voor kunstmatige intelligentie: enkele juridische aspecten

Data delen (data sharing) of liever het vermogen om hoge kwaliteit trainingsdatasets te kunnen analyseren om een AI model -zoals een generative adversarial network- te trainen, is een voorwaarde voor een succesvol AI-ecosysteem in Nederland.

In ons turbulente technologische tijdperk nemen fysieke aanknopingspunten als papier of tastbare producten binnen de context van data -of informatie- in belang af. Informatie is niet langer aan een continent, staat of plaats gebonden. Informatietechnologie zoals kunstmatige intelligentie ontwikkelt zich in een dermate hoog tempo, dat de juridische problemen die daaruit voortvloeien in belangrijke mate onvoorspelbaar zijn. Hierdoor ontstaan -kort gezegd- problemen voor tech startups en scaleups.

In dit artikel een serie -mede in onderlinge samenhang te beschouwen aanbevelingen, suggesties en inventieve oplossingen om anno 2020 tot waardevolle nationale en Europese dataketens te komen.

Data donor codicil

Introductie van een Europees (of nationaal) data donor codicil waarmee een patiënt of consument vrijwillig data kan doneren aan de overheid en/of het bedrijfsleven, AVG-proof. Hier kunnen waardeketens worden gecreëerd door de sensor data van medische Internet of Things (IoT) apparaten en smart wearables van overheidswege te accumuleren. Anoniem of met biomarkers.

Data interoperabel en gestandaardiseerd

Unificatie van data uitwisselingsmodellen zodat deze interoperabel en gestandaardiseerd worden in het IoT. Een voorbeeld is een Europees EPD (Elektronisch Patiënten Dossier), i.e een Electronic Healthcare Record (EMR). AI certificering en standaardisatie (zoals ISO, ANSI, IEEE / IEC) dient bij voorkeur niet te worden uitgevoerd door private partijen met commerciële doelstellingen, maar door onafhankelijke openbare instanties (vergelijk het Amerikaanse FDA).

Machine generated (non) personal data

Een andere categorisering die we kunnen maken is enerzijds publieke (in handen van de overheid) machine generated (non) personal data, en private machine generated (non) personal data. Met machine generated data bedoelen we met name informatie en gegevens die continue door edge devices worden gegenereerd in het Internet of Things (IoT). Deze edge devices staan via edge (of fod) nodes (zenders) in verbinding met datacenters die samen met edge servers de cloud vormen. Deze architectuur noemen we ook wel edge computing.

Juridische dimensie

Data, of informatie heeft een groot aantal juridische dimensies. Aan data delen kleven potentieel intellectueel eigendomsrechtelijke (verbodsrecht en vergoedingsrecht), ethische, grondrechtelijke (privacy, vrijheid van meningsuiting), contractenrechtelijke en internationaal handelsrechtelijke aspecten. Juridisch eigendom op data bestaat anno 2020 niet omdat het -vanuit goederenrechtelijk oogpunt- niet als zaak wordt gekwalificeerd. Data heeft wel vermogensrechtelijke aspecten.

Meer lezen

Cursus muziekrecht op het kasteel van André Rieu in Maastricht

Cursus muziekrecht op een unieke locatie: MusicaJuridica gaf les op het kasteel van André Rieu in Maastricht, midden in de dagelijkse praktijk van een wereldwijd toerende muziekorganisatie. Geen leerboek-casussen, maar de eigen contracten, registraties en tourafspraken van de deelnemers als lesmateriaal — want muziekrecht doceer je het liefst daar waar de muziek wordt gemaakt en de rechten daadwerkelijk ontstaan.

Onderwijs op locatie werkt

Context is alles: vragen over naburige rechten, exclusiviteit en royaltystromen komen op locatie niet uit een leerboek, maar rechtstreeks uit de eigen praktijk van musici en hun organisatie. Bij een internationaal toerende organisatie komen daar grensoverschrijdende vragen bij — welk recht geldt voor een registratie die in het ene land wordt opgenomen en in het andere uitgezonden, en hoe verhouden de incasso-organisaties zich tot elkaar? Juist die vragen beantwoordt een leerboek zelden, en een tourschema dagelijks.

Van uitvoerend musicus tot omroepcontract

De hele keten kwam aan bod: de naburige rechten van de uitvoerend musicus, de rol van producent en label, de wettelijke billijke vergoeding die via Sena bij musici en producenten terechtkomt, en de afspraken die een tourende organisatie maakt met zalen, omroepen en platenmaatschappijen. Daarbovenop de grensoverschrijdende laag die bij een internationale tourpraktijk hoort: welk recht geldt waar, en wie incasseert wat? Hoe wij muziekrecht voor studenten ontsluiten, leest u in het verslag van onze lezing voor Utrecht Law College.

Klaar voor de volgende vraag

AI in de orkestpraktijk: van gegenereerde arrangementen tot de vraag of bestaande opnames als trainingsmateriaal mogen dienen — wie zijn rechten kent, onderhandelt sterker over de technologie van morgen. Het verschil tussen een redelijke licentie en een stilzwijgende overdracht zit ook hier in één contractsbepaling. De cursus eindigt daarom niet bij de wet zoals die is, maar bij de contracten zoals ze morgen geschreven moeten worden.

De billijke vergoeding als onderschatte stroom

Secundair gebruik van commercieel uitgebrachte opnames — radio, televisie, achtergrondmuziek — loopt niet via het contract maar via de wettelijke billijke vergoeding en het collectieve beheer. Voor musici die op tientallen registraties staan is dat een structurele inkomstenstroom, mits aanmelding en repertoireopgave kloppen. Precies zulke checks kregen in de cursus een vaste plek naast de contractenleer.

Het resultaat

De winst van zo'n dag zit in gedrag: deelnemers die hun eigen contracten herlezen, hun aanmelding bij de collectieve-beheersorganisaties controleren en bij de volgende registratie éérst de afspraken vastleggen. Precies daarvoor is de cursus bedoeld — vijf vragen, vijf contracten verder.

Meer lezen

Jurist-musicus: Mauritz Kop speelt klarinet in het orkest van André Rieu

Jurist-musicus: Mauritz Kop, de jurist achter MuziekenRecht.nl, speelde als klarinettist in het symfonieorkest van zijn cliënt André Rieu. Een portret van een dubbele praktijk — opgeleid als bes- en es-klarinettist, werkzaam als jurist in het muziekrecht — en van wat die combinatie oplevert voor artiesten, orkestmusici en labels die juridisch advies zoeken.

Het podium als leerschool

Wie zelf optreedt, leest contracten anders. Soundchecks, gages, tourschema's en royaltyafrekeningen zijn voor een musicus-jurist geen abstracties maar geleefde praktijk — van de orkestbank tot de onderhandelingstafel. Een exclusiviteitsbeding dat een zzp-musicus feitelijk broodloos maakt of een registratieclausule die stilzwijgend ook de livestream dekt: je herkent ze sneller als je er zelf ooit onder hebt getekend.

Van Kreato Thorn tot het Johann Strauss Orkest

Opgeleid aan het Centrum Voor De Kunsten Kreato in Thorn werkte Kop als bes- en es-klarinettist met zestien dirigenten — van André Rieu en Jan Cober tot Ivan Meylemans en Heinz Friesen. Sinds 2010 componeert hij voor klassieke orkesten (de opera-ouverture Jugurtha ging in 2011 in première) en als producer remixte hij onder de naam The Ambient Society artiesten als Morcheeba en Björk; zijn single Clairvoyance ft Suzy verscheen in 2009 wereldwijd via Universal/Republic. Die muzikale bagage voedt de juridische praktijk, van lezingen aan de Universiteit Leiden tot labelcontracten en orkestadviezen.

De rechten van de uitvoerend musicus

Naburige rechten geven iedere uitvoerende kunstenaar zeggenschap over het opnemen en exploiteren van zijn uitvoering, en daarnaast wettelijke aanspraken via het collectieve beheer. In de orkestpraktijk worden die rechten contractueel geregeld — en precies dáár loont het om te weten wat u overdraagt, wat u licenseert en wat u behoudt. Het artikel loopt drie herkenbare praktijkvoorbeelden langs, van de sessieovereenkomst die ongemerkt alles overdroeg tot de remix die buiten het begrip "bewerking" viel, en benoemt de vier contractsbepalingen die bij elk orkestcontract de eerste blik verdienen.

Twee talen, één adviseur

Streaming en AI herschrijven de spelregels van de muziekindustrie: mag een model trainen op bestaande opnames, en van wie is een door kunstmatige intelligentie gegenereerde uitvoering? Een adviseur die zowel de partituur als het contract leest, herkent eerder waar afspraken schuren met de muzikale werkelijkheid — en waar de technologie van morgen vandaag al in het contract thuishoort.

Wat u eraan heeft

Voor artiesten en orkestmusici betekent die dubbele praktijk concreet: een contractcheck die begint bij de registratieclausule en de exclusiviteit in plaats van bij de boilerplate, een afrekening die wordt gelezen door iemand die weet wat een soundcheck kost, en een onderhandeling waarin de muzikale werkelijkheid net zo zwaar weegt als de juridische tekst. Het portret in dit artikel laat zien waar die manier van werken vandaan komt — uit de orkestbank zelf.

Meer lezen

Gastcollege Muziekrechten en Muziekcontracten bij FDOS in Amsterdam

Muziekrechten bepalen wie er in de muziekindustrie verdient. Op 13 juni 2019 gaf Mauritz Kop namens MusicaJuridica een gastcollege Muziekrechten en Muziekcontracten bij FDOS in Amsterdam. Dit verslag vat de kern van het college samen: het verschil tussen auteursrechten op de compositie en naburige rechten op de master, de rol van Buma/Stemra, Sena en Norma, publiek domein en beschermingstermijnen, het nieuwe auteurscontractenrecht, en de clearance van samples en remixes. De rode draad: wie zijn rechtenketen kent, stuurt zijn muziek op waarde.

Meer lezen

Best verdienende dode artiesten van 2018

Royalties uit auteursrechten en merkenrechten

Elk jaar publiceert Forbes een lijstje met de rijkste overleden beroemdheden. BNR Nieuwsradio Ochtendspits interviewde mr. Mauritz Kop van MuziekenRecht.nl op 8 november 2018 over het hoe en waarom van het geld dat dode artiesten nog altijd genereren.

De dode zanger Elvis Presley verdiende vorig jaar 30,1 miljoen euro. Komt al dat geld alleen voort uit royalty’s?

Het geld komt voort uit auteursrechten en naburige rechten oftewel royalty’s én door merkrechten en handelsnaamrechten. Denk aan merchandise van de artiest als merk, zoals parfum van Elizabeth Taylor of petjes met Tupac Shakur. Of auteursrechten op een boek van Albert Einstein, of een woordmerk op zijn naam. Maar ook uit alle films waarin Elvis speelde. Daar komen nog steeds royalty’s uit voort, vanwege de openbaring en verveelvoudiging van die films op internet en televisie.

Hoe zit het met auteursrechten, filmrechten en merkrechten?

De auteursrechten op werken zoals muziek of boeken gelden tot 70 jaar na de dood van de maker, daarna komen ze in het publiek domein. In het geval van Elvis naar Nederlands recht tot het jaar 2048, in het geval van David Bowie tot 2087. Heel lang dus. Bij film geldt de wettelijke beschermingsduur doorgaans tot 50 jaar na release van de film. De merkrechten aan de andere kant gelden 10 jaar en moeten daarna worden verlengd, maar u kunt tot in de eeuwigheid blijven verlengen.

Direct na overlijden zien we een piek in het geld dat er wordt gegenereerd door exploitatie van de rechten, zoals recent bij David Bowie, Prince en Avicii.

Meer lezen

Workshop Masterrechten en Sync Rights voor klassiek label Pentatone

Masterrechten en sync rights bepalen samen wat een opname waard is. MusicaJuridica verzorgde voor het Nederlandse klassieke label Pentatone een workshop over precies die twee pijlers: het eigendom van de master en de licenties die nodig zijn om muziek rechtsgeldig onder beeld te gebruiken. Geen abstracte rechtstheorie, maar de vragen waar een label dagelijks mee werkt: wie bezit de opname, wie deelt mee in de opbrengst, en wat moet er geregeld zijn vóórdat een filmproducent of gamestudio mag afrekenen?

Waarom masterrechten bij klassiek anders werken

Publiek domein versus beschermde opname: de composities van Beethoven en Mahler zijn vrij, maar de master van een nieuwe uitvoering is dat allerminst. Voor een klassiek label zit de waarde dus vrijwel volledig in de opname zelf — in de naburige rechten van de producent en van de uitvoerende musici — en daarmee in de contracten met orkest, solisten en dirigent. De workshop behandelde hoe die rechten worden vastgelegd, hoe royaltyafspraken daarop aansluiten en waarom de beschermingsduur van zeventig jaar de cataloguswaarde mede bepaalt.

Sync: twee rechten, één deal

Synchronisatie in film, games en reclame vraagt klaring van compositie én master. Bij publiek-domeinrepertoire volstaat in beginsel een master-licentie van het label — wat klassieke catalogi aantrekkelijk maakt voor sync, mits de licentieketen klopt. Territorium, duur, media, exclusiviteit en vergoeding: de workshop liep de bouwstenen van een sync-licentie stuk voor stuk langs, inclusief de valkuilen bij persoonlijkheidsrechten van uitvoerende musici.

Collectief beheer en de billijke vergoeding

Naast de licentiepraktijk staat de collectieve laag: voor het uitzenden en openbaar maken van commercieel uitgebrachte fonogrammen geldt een wettelijke billijke vergoeding, die via Sena bij producenten en uitvoerende kunstenaars terechtkomt. Wie alleen contracten beheert, mist een inkomstenstroom; wie alleen op collectief beheer leunt, laat syncwaarde liggen. Een gezond label beheert beide — en weet bovendien wat artificiële intelligentie gaat betekenen voor het trainen op bestaande masters.

Kennis voor de sector

Van labelworkshop tot collegezaal: het muziekrecht toegankelijk maken voor wie er dagelijks mee werkt is een vast onderdeel van onze praktijk. Een workshop voor een professioneel label is daarbij iets anders dan een college voor studenten — de vragen komen rechtstreeks uit de lopende catalogus, en de antwoorden moeten morgen in een contract passen. Lees ook het verslag van ons CPO-seminar Muziek & Recht in het Concertgebouw.

De rode draad van de workshop: een klassiek label leeft van zijn masters, dus elke schakel rond die masters — het artiestencontract, de sync-licentie, de Sena-aanmelding, de AI-clausule — verdient dezelfde zorg als de opname zelf. Wie zijn rechtenketen kent, verkoopt geen ruis maar waarde.

Meer lezen

MusicaJuridica opent nieuwe vestiging Keizersgracht Amsterdam

Nieuwe kantoorlocatie midden in onze hoofdstad

MusicaJuridica opent een nieuw vestigings- en bezoekadres aan de Keizersgracht 391a, misschien wel één van de mooiste plekken in het centrum van Amsterdam. En we hebben goede koffie... Vanaf 1 juli 2018 kunt u hier terecht voor juridische intakes, inhoudelijk overleg, contractonderhandelingen binnen de muziekindustrie, het oprichten van bedrijven, screening van overeenkomsten, internationaal uitrollen van uw platform en meer. Bezoek op afspraak – gebruik het contactformulier.

Fysieke aanwezigheid is een absolute must

Mr. Mauritz Kop over de nieuwe vestiging: ‘het betreft een geweldig representatieve kantoorruimte op een fantastische locatie midden in onze hoofdstad, die bovendien zeer goed bereikbaar is. In de nabijheid van tal van internationaal opererende financiële en creatieve bedrijven, uitgeverijen en culturele instellingen: precies onze doelgroep. Fysieke aanwezigheid bij het onderhouden van contacten met onze cliënten en zakenpartners is een absolute must. Deze vestiging, met de uitstraling en allure van de Keizersgracht maakt dat mogelijk.

Meer lezen