Door MuziekenRecht Editor
Toen Martin Garrix in september 2025 het podium van de Grand Prix van Azerbeidzjan in Bakoe pakte — met Animals, In the Name of Love en Don't Look Down — en toen Formule 1 aankondigde dat hij in 2026 de grote finale van de Dutch Grand Prix op Zandvoort verzorgt, keek een wereldwijd publiek mee: op de tribune, maar vooral via de uitzending en de stream. Dat uitgerekend een Nederlandse DJ daar staat, is veelzeggend: Garrix en autocoureur Max Verstappen zijn publiek goede vrienden — de twee vierden samen Verstappens wereldtitel in Las Vegas (2024) en Garrix wordt geregeld bij Grands Prix gezien. Zo lopen de lijntjes tussen de Nederlandse muziek- en motorsportwereld. Maar wie zo'n set hoort, hoort eigenlijk tientallen rechthebbenden tegelijk — en wie regelt dat dan allemaal?
In dit artikel leggen we voor artiesten, managers, evenementenorganisatoren en omroepen uit hoe de muziekclearance werkt achter een live DJ-set die wereldwijd wordt uitgezonden en gestreamd — en waarom een blanket-licentie van de muziekauteursrechtenorganisatie níét het hele verhaal is.
Eén set, een wereldwijd publiek
Een live DJ-set op een Formule 1-weekend is juridisch iets heel anders dan een setje in de club. Zodra de set wordt opgenomen, uitgezonden en gestreamd, komen er rechtenlagen bij die in een afgesloten zaal niet of nauwelijks spelen. Artikel 12 van de Auteurswet rekent tot openbaarmaking onder meer "het uitzenden van een in een radio- of televisieprogramma opgenomen werk door middel van een satelliet of een andere zender", én de beschikbaarstelling van het werk "op zodanige wijze dat de leden van het publiek op een door hen gekozen individuele plaats en tijd toegang hebben tot het werk" — kort gezegd: lineaire uitzending én on-demand streaming. Beide moeten worden geregeld vóórdat de beelden de lucht in gaan.
Twee rechtenlagen onder elke track
Onder vrijwel elke track liggen twee zelfstandige rechtenlagen. De eerste is het auteursrecht op de compositie — de melodie, het arrangement en de tekst — dat doorgaans collectief wordt beheerd via Buma/Stemra. De tweede is het naburige recht op de opname zelf, de master. Artikel 6 van de Wet op de naburige rechten geeft de producent van een fonogram het uitsluitend recht om toestemming te verlenen voor onder meer het reproduceren en het openbaar maken van zijn opname; daarnaast heeft de uitvoerend kunstenaar eigen naburige rechten. Een DJ-set rijgt vaak tientallen tracks aan elkaar, en achter elke track kunnen weer meerdere componisten, uitgevers, labels en artiesten zitten. De rechtenketen is dus niet één partij, maar een waaier. Let wel: ook de eigen tracks van een artiest zijn doorgaans ondergebracht bij een uitgever en een label, zodat zelfs "eigen" repertoire niet zonder meer vrij te gebruiken is.
Live spelen is iets anders dan uitzenden
Het optreden zelf en de uitzending ervan zijn twee aparte handelingen. Voor de muziek die tijdens het evenement ten gehore wordt gebracht, loopt de afdracht voor de auteursrechten in de regel via Buma/Stemra; voor het uitzenden en op andere wijze openbaar maken van commercieel uitgebrachte opnamen loopt de billijke vergoeding voor uitvoerend kunstenaars en producenten via Sena. Die collectieve regelingen dekken een groot deel van het "laten klinken" en "uitzenden". Maar zij dekken níét automatisch de stap die een uitgezonden evenement juist bijzonder maakt: het vastleggen van de muziek ín de beelden. In de praktijk is de omroep of de producent die de beelden maakt en wereldwijd distribueert doorgaans de partij die de uitzend- en synchronisatierechten moet borgen; daarom hoort in de productie- en optreedcontracten vooraf zwart op wit te staan wie welke laag klaart.
Sync: muziek op beeld is geen blanket-licentie
Zodra muziek wordt gekoppeld aan bewegend beeld, betreedt u het terrein van de synchronisatie — en dat is een exclusief recht, geen collectieve blanket-licentie. Artikel 13 van de Auteurswet rekent tot verveelvoudiging uitdrukkelijk ook "de verfilming" en "in het algemeen iedere geheele of gedeeltelijke bewerking of nabootsing in gewijzigden vorm". Het vastleggen van een nummer in een audiovisuele productie — de raceregie, de highlights, de wereldwijde herhaling op social media — is zo'n verveelvoudiging in gewijzigde, gecombineerde vorm. Daarvoor is een sync-licentie nodig van de rechthebbende op de compositie (uitgever) én een master-use-licentie van de rechthebbende op de opname (label/producent). Die toestemmingen vallen buiten de standaard blanket-licenties en moeten per werk en per gebruik worden onderhandeld. Vergeet één laag — bijvoorbeeld wel de compositie maar niet de master — en de clip mag juridisch de lucht niet in.
Eén evenement, vele landen
Een Formule 1-uitzending stopt niet bij de landsgrens, en het auteursrecht kent geen wereldwijd één-loket. Rechten zijn territoriaal: een licentie die in Nederland sluitend is, dekt niet vanzelf de uitzending in tientallen andere landen, en repertoire kan per gebied bij andere uitgevers of labels liggen. Bij een wereldwijd gestreamd evenement betekent dat: tijdig in kaart brengen welk repertoire wordt gebruikt, welke partij waar de rechten houdt, en welke toestemmingen vóór de uitzending rond moeten zijn. Daar komt de naweging bij: organisatie én fans knippen fragmenten voor social media, en ook die heruitzending op platforms is openbaarmaking — reden om de online-nawerking meteen in de licenties mee te nemen. Het clearen van zo'n set — sync en live-streaming voor artiesten op internationale podia — is gespecialiseerd werk; het is precies het soort muziekclearance waarin onze praktijk artiesten, labels en organisatoren bijstaat. Zo verzorgde onze praktijk eerder muziekclearance voor het internationale Shanghai Music Festival (2019).
Vooraf regelen, niet achteraf repareren
De gouden regel is simpel: clear vóór de uitzending, niet erna. Maak vroeg een cue sheet van de gebruikte werken, scheid de live-uitvoering van de uitzend- en streamingrechten, regel de sync- en master-use-licenties per track, en leg de territoriale reikwijdte en de online-nawerking (highlights, reels, archief) expliciet vast. Een achteraf opduikende ongeklaarde track kan een verder vlekkeloze productie blokkeren of duur maken. Dit artikel is een algemene toelichting en geen juridisch advies; laat een concrete clearance altijd door een gespecialiseerd muziekjurist toetsen. Wie het podium pakt, wil dat de muziek vrij kan klinken — en zoals het spreekwoord wil: een goed begin is het halve werk.
Laatst bijgewerkt: 8 juni 2026.