Thuiskopievergoeding voor componisten, muzikanten en labels in 2026: wie betaalt, hoe Stemra, NORMA, Sena en STAP verdelen en wat een buy-out ermee doet

Wie een album op een telefoon of laptop zet om het onderweg te luisteren, maakt een privékopie. Artikel 16c Auteurswet staat dat toe zonder toestemming van de componist, en artikel 11 WNR doet hetzelfde voor de uitvoering van de muzikant en het fonogram van het label. Daar staat de thuiskopievergoeding tegenover, die de fabrikant of importeur van het apparaat betaalt en de koper via de prijs.

Wie de vergoeding betaalt en wie de tarieven vaststelt

De betalingsplicht ontstaat wanneer de fabrikant de voorwerpen in het verkeer kan brengen of wanneer de importeur ze invoert, en is per apparaat maar één keer verschuldigd. De Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoedingen (SONT) stelt de tarieven per soort apparaat vast; sinds 1 januari 2026 gelden vernieuwde tarieven. Stichting de Thuiskopie int het geld en verdeelt het. Kopieën uit een illegale bron vallen sinds het arrest ACI Adam van het Hof van Justitie (10 april 2014) buiten de regeling, en voor professioneel gebruik en export bestaat een vrijstelling en restitutie.

Hoe het geld bij componist, muzikant en label komt

Volgens de meest recente sleutels die Stichting de Thuiskopie publiceert, die voor de jaren 2018 tot en met 2020, ging van het audiogeld 40 procent naar makers, 30 procent naar uitvoerenden en 30 procent naar producenten. Het makersdeel loopt grotendeels via Stemra, het uitvoerendendeel via NORMA en het producentendeel via STAP. NORMA laat de audiovergoeding berekenen door Sena, op basis van het repertoire dat muzikanten daar opgeven, en vraagt musici zich ook bij Sena aan te sluiten. Een sessiemuzikant die dat nooit deed, krijgt zijn deel niet vanzelf uitbetaald, al reserveert NORMA jaarlijks geld voor claims van niet-aangesloten uitvoerende kunstenaars. Een artiest die zijn eigen master uitbrengt, kan als fonogrammenproducent STAP machtigen. Wie mechanische rechten uit Buma/Stemra terugneemt, moet nagaan hoe zijn thuiskopiedeel daarna binnenkomt.

Wat een buy-out met de thuiskopie doet

Contracten bepalen soms dat "alle vergoedingen" aan de producent toekomen. In het arrest Luksan (9 februari 2012) oordeelde het Hof dat een filmregisseur als maker rechtstreeks en onvoorwaardelijk recht heeft op de vergoeding voor privékopiëren en daarvan geen afstand kan doen. Voor muzikanten en componisten is die lijn niet uitdrukkelijk beslist, maar de redenering maakt een algemene overdracht in een buy-out kwetsbaar.

Meer lezen