Neem een denkbeeldige band die in 1974 een LP opnam en de rechten op de opnamen overdroeg aan het label, tegen een royalty en een voorschot dat nooit is terugverdiend. De single staat nog op elke streamingdienst, de andere tien nummers zijn al jaren nergens te koop of te beluisteren. Sinds de Europese Richtlijn 2011/77/EU de bescherming van opnamen verlengde van vijftig naar zeventig jaar, geeft de Wet op de naburige rechten muzikanten in die situatie twee middelen die er daarvoor niet waren.

De overeenkomst opzeggen na vijftig jaar: artikel 9a WNR en artikel 25e Auteurswet

Via artikel 2b WNR geldt het auteurscontractenrecht ook voor uitvoerende kunstenaars. Exploiteert het label een opname niet of niet langer in voldoende mate, dan kan de muzikant de overeenkomst opzeggen, eventueel alleen voor de opnamen die niet meer verkrijgbaar zijn. Eerst krijgt het label schriftelijk een termijn om alsnog te exploiteren. Bij een fonogram dat minstens vijftig jaar oud is, bedraagt die termijn volgens artikel 9a WNR ten minste één jaar, en moet het label de opname in die tijd zowel te koop aanbieden als online beschikbaar stellen. Bij een band is in de regel instemming van de andere leden nodig.

Wat er met de master gebeurt: artikel 12 lid 4 WNR

Na de opzegging moet het label de rechten teruggeven aan de muzikanten (artikel 25e lid 7 Auteurswet). Beëindigt de muzikant de overdracht na vijftig jaar op deze grond, dan vervallen de rechten van de fonogramproducent. Het label houdt geen eigen recht over om de opname nog te exploiteren. De naburige rechten van de muzikanten lopen door tot het einde van de zeventigjarige termijn; voor een nieuwe uitgave is daarnaast toestemming nodig van de rechthebbenden op de composities en teksten.

Royalty's zonder verrekening van het voorschot: artikel 9b WNR

Is een royalty afgesproken, dan moet het label die vanaf het jaar na het vijftigste jaar uitbetalen zonder contractueel bedongen voorschotten of kortingen in te houden. Een voorschot uit 1974 dat nooit is terugverdiend, mag dan niet meer worden verrekend. Sessiemuzikanten die eenmalig zijn betaald, hebben samen recht op een jaarlijkse aanvullende vergoeding van twintig procent van wat het label met reproductie, verspreiding en beschikbaarstelling van de opname verdiende. Van deze rechten kan de muzikant geen afstand doen. Het artikel zet de regels op een rij, met een stappenlijst voor muzikanten met een opname van vijftig jaar of ouder.