Permission from the master owner
If you use samples in your commercial productions you’ll need permission from the copyright owner(s). This is called sample clearance. You’ll need a Sample License or Master Use License.
Meer lezenKeizersgracht 391A
1016 EJ Amsterdam
020 261 4898
muziekrechten en muziekcontracten
Muziekrechten en Muziekcontracten
Blog Over Het Muziekrecht | DJ's | Platencontracten
Blog over muziekrechten, online muziekdiensten platencontracten en het downloadverbod. Interessant leesvoer voor music startups, DJ's, producers, artiesten, labels en auteurs.
Featured
Een liedjesschrijver overlijdt, en een paar maanden later vraagt een productiehuis zijn drie kinderen om een synclicentie voor een televisieserie. De oudste wil tekenen, de middelste wil eerst de uitgever spreken, de jongste reageert niet. Drie vragen komen dan in bijna elke nalatenschap met muziek terug: wat de erven precies geërfd hebben, wie van hen mag tekenen, en hoe lang het auteursrecht nog doorloopt.
Wat de erfgenamen erven volgens artikel 2 Auteurswet
Het auteursrecht gaat over bij erfopvolging, en artikel 9 van de Wet op de naburige rechten zegt hetzelfde voor musici en platenproducenten. De erfgenamen stappen in de positie van de maker, inclusief alles wat hij al had overgedragen. Een nummer dat bij een uitgever staat, blijft bij die uitgever; de erven krijgen de aanspraken uit het uitgeverscontract en de uitkeringen van Buma/Stemra en Sena; een verklaring van erfrecht is het gebruikelijke bewijs dat zij de rechthebbenden zijn. Achterstallige royalty's verjaren ook voor erfgenamen na vijf jaar.
Wie een synclicentie mag geven: artikel 3:170 BW en de executeur
Zolang de nalatenschap onverdeeld is, bezitten de kinderen het auteursrecht samen. Artikel 3:170 BW laat ieder van hen alleen optreden voor het behoud van het recht en bij spoed. Het gewone beheer, waaronder de normale exploitatie, doen zij samen, tenzij een onderlinge regeling iets anders bepaalt; voor de verkoop van een catalogus is iedereen nodig. Een executeur uit het testament beheert volgens artikel 4:144 BW de nalatenschap en kan zo'n licentie wel snel afhandelen. De persoonlijkheidsrechten van artikel 25 Auteurswet gaan intussen naar wie de maker in zijn testament aanwijst, en anders naar zijn nabestaanden.
Wanneer de zeventig jaar van artikel 37 Auteurswet aflopen
Het auteursrecht vervalt zeventig jaar na 1 januari van het jaar na het sterfjaar. Arthur Honegger overleed in 1955, zijn instrumentale werken zoals Pacific 231 zijn in Nederland sinds 1 januari 2026 vrij. Bij gezamenlijke makers telt de langstlevende, en voor een lied waarvan tekst en muziek bij verschillende personen berusten, rekent artikel 40a Auteurswet vanaf het sterfjaar van de langstlevende van tekstdichter en componist, mits tekst en muziek specifiek voor dit muziekwerk met tekst zijn geschreven. De opname heeft onder artikel 12 WNR een eigen termijn, die voor musici en platenproducent afhangt van uitvoering, vervaardiging, publicatie of openbaarmaking. Het artikel sluit af met een checklist voor makers die hun muziekrechten willen nalaten en voor erfgenamen die ze ontvangen.
Een artiest krijgt in september 2026 een halfjaarafrekening van vier regels. De streams lijken laag, een synclicentie uit 2022 ontbreekt, en over de afrekeningen van 2020 en 2021 heeft zij destijds niets gevraagd. Mag zij de boeken van het label laten controleren, hoe ver terug, en welke jaren zijn juridisch al voorbij? Het antwoord bestaat uit drie termijnen die zelden naast elkaar in een contract staan: de controletermijn uit de auditclausule, de verjaring van vijf jaar uit het Burgerlijk Wetboek en de bewaarplicht van zeven jaar die hetzelfde wetboek aan het label oplegt.
Twee jaar in het contract, vijf jaar in de wet
Veel platen- en publishingcontracten beperken de audit tot één controle per jaar over de laatste twee of drie afrekenperioden, op kosten van de artiest, en laten een afrekening na twaalf maanden zonder bezwaar als aanvaard gelden. De wet rekent ruimer. Een royaltyvordering verjaart onder artikel 3:307 en 3:308 BW vijf jaar na de dag volgend op de opeisbaarheid, en die termijn is met één schriftelijke stuitingsbrief (artikel 3:317 BW) opnieuw voor vijf jaar te verlengen. Dat de fout pas later wordt ontdekt, verschuift het beginpunt niet. De brief beschermt tegen verjaring; of nabetaling afdwingbaar is, hangt daarnaast af van de inhoud en geldigheid van eventuele aanvaardings- en vervalbedingen in het contract.
Zeven jaar bewaarplicht aan de kant van het label
Artikel 2:10 BW verplicht een label-bv zijn administratie zeven jaar te bewaren; artikel 3:15i BW legt dezelfde plicht op aan een eenmanszaak of vof, en artikel 52 AWR eist fiscaal dezelfde termijn. De platformoverzichten, syncfacturen en afrekenstaten horen bij die administratie. Het label heeft de cijfers dus langer in huis dan de vordering van de artiest bestaat. Daarnaast geeft artikel 25ca Auteurswet sinds 7 juni 2022, via artikel 2b WNR ook voor de uitvoerende kunstenaar, een jaarlijkse informatieaanspraak waarvan geen afstand kan worden gedaan, en biedt het inzagerecht van artikel 194 Rv (sinds 1 januari 2025, in plaats van het vervallen artikel 843a Rv) toegang tot bepaalde gegevens als het gesprek vastloopt.
De tijdlijn van 21 september 2026
Bij halfjaarafrekeningen die uiterlijk 30 september en 31 maart betaalbaar zijn, verjaart de afrekening over het eerste halfjaar van 2021 na 30 september 2026. Wie dat halfjaar nog wil betwisten, moet zorgen dat het label de stuitingsbrief uiterlijk op die dag heeft ontvangen. Het artikel geeft zes onderdelen van een bruikbare auditclausule, legt uit wanneer een aanvaardingsfictie onder artikel 25f Auteurswet aanvechtbaar is, en beschrijft de volgorde stuitingsbrief, informatieverzoek, accountant.
Een gastvocalist zingt het refrein in, schrijft twee regels bij, en de track gaat als "X feat. Y" naar de distributeur zonder dat iemand iets heeft getekend. Bij de eerste Sena-afrekening, het eerste syncverzoek en de eerste mail van haar label komen dan vier vragen tegelijk boven: wat heeft de gast ingebracht, wie moest toestemming geven, welk geld hoort bij haar, en wat betekent "feat." in de credits. Dit artikel loopt die vragen na langs de Wet op de naburige rechten en de verdeelregels die Sena zelf publiceert.
Een eigen naburig recht, geen aandeel in de master
De gast is uitvoerend kunstenaar en heeft op grond van artikel 2 WNR het uitsluitend recht om toestemming te geven voor het opnemen, reproduceren en beschikbaar stellen van haar uitvoering. Wie de eerste vastlegging voor zijn rekening en verantwoordelijkheid laat maken, is doorgaans fonogrammenproducent (artikel 1 onder d en artikel 6 WNR); wie de masterrechten nu houdt, hangt ook af van eventuele overdrachten. De gast wordt door mee te zingen geen mede-eigenaar. De master-eigenaar heeft haar toestemming wel nodig voor elke exploitatie. Een overdracht of exclusieve licentie moet schriftelijk en omvat alleen wat er uitdrukkelijk in staat of wat daaruit noodzakelijk voortvloeit (artikel 9 WNR, tekst 2026). Schrijft zij eigen regels die een eigen creatieve bijdrage zijn, dan komt daar een aandeel in de compositie bij.
Het label van de gast en de courtesy-clausule
Een artiest met een lopend platencontract heeft meestal een exclusiviteitsbeding getekend en haar naburige rechten aan haar label overgedragen. Wat dat label voor een feature moet toestaan, staat in dat contract; de zin "appears courtesy of" is de vermelding die labels voor zo'n vrijgave bedingen. Labels vragen daarvoor een vaste vergoeding of een aandeel in de masterroyalty, een beperking tot de ene track en een verbod om de gastvocaal los te gebruiken. Al die punten horen in het featured-artistcontract te staan voordat de track wordt aangeleverd, omdat een distributeur een track bij een rechtenclaim offline kan zetten.
Waarom "feat." geld is bij Sena
Sena verdeelt de vergoeding per track 50/50 tussen producent en muzikanten, en verdeelt het muzikantendeel via punten: vijf per hoofdartiest, één per instrument voor een sessiemuzikant met een maximum van drie. Sena rekent een featuring artist als hoofdartiest en beslist over die rol op grond van registratie, contract en bewijs van deelname. Welke rol de gast kan aantonen, bepaalt dus of zij een hoofdartiestenaandeel of een sessieaandeel krijgt; artikel 5 WNR geeft haar daarnaast het recht op naamsvermelding. Het artikel sluit af met acht afspraken voor het contract en met de opties als de feature al uit is zonder papier.
Steeds meer tracks bevatten een laag die een AI-tool heeft gemaakt: een strofe uit een tekstgenerator, een strijkersbed, een gegenereerde tegenstem. Op de dag van aanlevering moet iemand drie dingen beslissen die elkaar raken: wie er als maker bij BumaStemra komt te staan, wat de distributeur als AI-credit aan Spotify doorgeeft, en wat de producer daarover aan het label heeft toegezegd. Wie die drie los van elkaar regelt, ontdekt de tegenstrijdigheid pas bij de eerste afrekening.
Makerschap per laag van de track
Het auteursrecht ontstaat volgens artikel 1 en 10 Auteurswet en het Endstra-arrest van 30 mei 2008 alleen waar een mens genoeg eigen creatieve keuzes heeft gemaakt: eigen oorspronkelijk karakter en persoonlijk stempel. Dat beoordeel je per laag. Een eigen melodie die AI heeft gearrangeerd blijft van jou; een strijkersbed dat je alleen hebt aangevraagd en goedgekeurd is dat niet; het grondig herschreven gegenereerde materiaal ligt ertussen. BumaStemra heeft voor die verdeling vier registratiecategorieën gepubliceerd, met de fictieve rechthebbende "AI BUMASTEMRA" (IPI 01252737944) voor de gegenereerde tekst of compositie, en legt de beoordeling bij de maker zelf.
Wat de AI-credit bij Spotify wel en niet zegt
Spotify toont sinds een bètafunctie van 16 april 2026 in de Song Credits per onderdeel of AI is gebruikt bij zang, tekst, instrumentatie of productie, aangeleverd via het label of de distributeur volgens de DDEX-standaard. Die credit beschrijft AI-gebruik in de productie en is geen oordeel over het auteursrecht: een eigen compositie kan probleemloos een AI-credit voor instrumentatie dragen. Beide opgaven moeten op dezelfde feiten berusten, maar beantwoorden verschillende vragen: AI-gebruik tegenover auteursrechtelijk makerschap. Artikel 50 van de AI-verordening legt de markeringsplicht bij de aanbieder van de generator, sinds 2 augustus 2026 voor nieuwe systemen en volgens de Commissie met een overgangstermijn tot december 2026 voor systemen die al eerder op de markt waren; de gebruiker van de tool meldt bij een audio-release zelf alleen een deepfake die voor echt kan doorgaan. Voor gegenereerde tekst over aangelegenheden van algemeen belang geldt een aparte meldplicht, die vervalt bij menselijke redactionele controle en verantwoordelijkheid.
Vier afspraken voor het producercontract
De originaliteitsgarantie uit één zin past niet op een AI-assisted track. Een bruikbare AI-clausule in het producercontract regelt vier dingen: een opgave per onderdeel van de gebruikte tool, wie de werkregistratie en de DDEX-disclosure doet en dat beide op dezelfde feiten berusten, een garantie die alleen de eigen onderdelen dekt plus een aparte afspraak over onderzoek en risico bij claims van derden, en een splitsregel die het uitgeversaandeel de registratie laat volgen terwijl de producerpunten op de master de afspraak over de opname volgen.
Een radiozender draait op dinsdagmiddag een track en hoeft daarvoor niemand te bellen. Dezelfde redactie zet donderdag een podcastaflevering online met dertig seconden uit precies dezelfde opname onder de intro, en vanaf dat moment geldt er een ander regime. Het verschil staat in de tweede volzin van artikel 7, eerste lid, van de Wet op de naburige rechten.
Wat artikel 7 WNR wel en niet dekt
De eerste volzin van dat lid laat toe dat een commercieel uitgebracht fonogram wordt uitgezonden of op een andere wijze openbaar gemaakt zonder toestemming van de fonogrammenproducent en de uitvoerende kunstenaars, mits daarvoor een billijke vergoeding wordt betaald. Die vergoeding loopt via de organisatie die op grond van artikel 15a WNR is aangewezen, in Nederland Sena, en artikel 7, vierde lid, verdeelt de opbrengst gelijk tussen de uitvoerende kunstenaar en de producent. Radio, televisie, winkel, café en festival lopen langs die route: gebruiken eerst, afrekenen achteraf. De tweede volzin zondert het beschikbaar stellen voor het publiek daarvan uit. Een podcastfeed doet precies dat: de luisteraar kiest zelf wanneer en waar hij luistert. Daarmee valt podcastgebruik terug op de exclusieve rechten van artikel 6, eerste lid, WNR bij de fonogrammenproducent en van artikel 2, eerste lid, WNR bij de uitvoerenden.
Twee lagen, twee tegenpartijen
Elke seconde muziek bevat twee lagen die los van elkaar worden verhandeld: het lied onder de Auteurswet, meestal in beheer bij Buma/Stemra en de uitgever, en de opname onder de Wet op de naburige rechten, bij het label en de uitvoerenden. Een aflevering raakt beide handelingen tegelijk, want de opname wordt in de montage gekopieerd en het resultaat wordt in een feed gezet. Bij oude artiesten- en sessieakten is de tekenbevoegdheid van het label voor de uitvoerenden een aanname die je controleert, want het beschikbaar stellen voor het publiek wordt daarin niet altijd genoemd.
De uitzending die later online komt
De scherpste rand zit bij de radio-uitzending die 's avonds als terugluisterbestand in een feed verschijnt. Dat is een zelfstandige handeling waarvoor de exclusieve rechten gelden. Voor de rechthebbende kantelt het beeld daarmee ook: bij een uitzending komt het geld ongevraagd binnen, bij on-demand gebruik komt er niets zolang niemand belt. Het artikel loopt de citaatvrijheid van artikel 15a Auteurswet en artikel 10 onder b WNR na, en sluit af met de zes punten die in een toestemming horen te staan voordat de aflevering online gaat: welke opname met ISRC, wie tekent namens de uitvoerenden, welke twee handelingen, welk gebied en welke termijn, welke dragers, en wie de vrijwaring draagt.